Why have thousands of South African dairy farmers left the industry, and what does it take to remain competitive in modern dairy farming? In this episode, commercial dairy farmer Tom Turner shares his insights into the economics, technology, and challenges shaping South Africa’s dairy industry. Managing a herd of more than 1,400 cows, Tom explains how precision farming, individualised feeding systems, satellite pasture tracking, and genomic testing help improve herd performance and farm efficiency. The conversation explores the decline in dairy farmer numbers, the influence of retailers and processors on milk prices, rising production costs, and the impact of international competition. Tom also discusses agricultural machinery, artificial intelligence, livestock genetics, and the role large dairy farms play in creating jobs and supporting local economies. An insightful conversation about the business behind milk production, the technology transforming agriculture, and what the future holds for South African dairy farmers.
Van Vloed tot Vooruitgang: Corné Du Plessis se Strategie vir Suksesvolle Melkboerdery
Hoe bou en bestuur jy ’n suksesvolle melkery te midde van vloede, bek-en-klouseer, stygende produksiekoste en wateruitdagings? In hierdie episode gesels ons met die Suid-Afrikaanse melkboer Corné oor die groei en bestuur van ’n groot melkery in die Gamtoos- en Visriviervalleie. Hy deel sy ervaring met langtermyn-huurooreenkomste, groot infrastruktuurbeleggings en die finansiële realiteite van moderne melkboerdery. Ons bespreek ook biosekuriteit, grondgesondheid, volhoubaarheid, waterbestuur en die rol van die MPO in die landbou. Verder gesels ons oor teelstrategieë, seisoenale kalwing, CRV- en LIC-genetika, asook kuddegesondheid en veeartsenykundige sorg. Hierdie episode word met die ondersteuning van CRV Suid-Afrika (CRVSA) aangebied. Vind meer uit oor CRV se produkte en dienste:
From 1 Cow to 1,400 Dairy Cows: Richard Mingay's Journey
What does it take to turn one cow into a thriving dairy farming operation with 1,400 cows in milk? In this episode, South African dairy farmer Richard Mingay shares the remarkable story behind his journey from receiving his first cow, Flossy, as a young boy in Underberg to building a successful 1,000-hectare dairy enterprise at Huntley Farm in East Griqualand. Richard reflects on the mentors who shaped his career, his early experiences in potato farming, the transition into dairy, and the challenges of building a sustainable operation through difficult times, including the devastating 2015 drought. WITH THANKS TO OUR SPONSOR: CRVSA This episode is presented with the support of CRV South Africa (CRVSA). CRV is an international livestock breeding and genetics company that helps farmers develop their herds through genetic improvement, breeding programs, and herd management solutions. The company’s focus includes, among other things, dairy and beef cattle genetics, fertility, health, feed efficiency, and milk production. Find out more about CRV’s products and services:
Ginkel Jordaan: Die Geheim van ’n Next-Level Melkboer
Wat onderskei ’n goeie melkboer van ’n melkboer wat werklik sy boerdery na die volgende vlak neem? In hierdie episode gesels ons met Ginkel Jordaan oor die krag van samewerking in die landbou, die belangrikheid van produksiesyfers en hoe boere hul grootste uitdagings kan identifiseer en oorkom. Suksesvolle melkboerdery gaan oor veel meer as net voeding. Dit vereis ’n holistiese benadering waarin melkproduksie, konsepsiesyfers, melk-vastestowwe, finansiële bestuur en spanwerk saam ’n rol speel. Ons bespreek waarom voedingkundiges, plaasbestuurders en finansiële adviseurs gereeld om dieselfde tafel moet sit, hoe om die grootste bottelnek op ’n plaas te identifiseer en waarom dit dikwels meer effektief is om een uitdaging op ’n slag aan te pak. Ons kyk ook na die groter landboubedryf en die waarde wat geskep kan word wanneer landboumaatskappye hul kennis, kundigheid en hulpbronne deel om boere beter te ondersteun. Hierdie episode van Klipkouers word met die ondersteuning van CRV Suid-Afrika (CRVSA) aangebied. Vind meer uit:
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Die Malan plaas se ryk geskiedenis van nuuskierigheid en vooruitstrewendheid het oor 110 jaar van bestaan tot heelwat sukses gelei. Van vroeg af het die stigter van die plaas, [oupa grootjie], ‘n punt daarvan gemaak om die beste plant metodes toe te pas, en met die wegspringslag het hy Duitsland toe gereis om meer te leer van die tegnologie wat hy in sy boerdery kon implementeer. Jimmy Malan, 2023 Toyota Agri Gauteng Jongboer van die jaar wenner en die vierde generasie in die boerdery, beoog om op hierdie sukses voort te bou en te verseker dat die boerdery aanhou om te innoveer. Ons gesels oor die plaas se geskiedenis, die diversifikasie van sy boerdery en wat Suid-Afrikaanse boere by hul Europese eweknieë kan leer.
Vrystaat Landbou Kongres 2024 - Prof. Johan Willemse
Prof Johan Willemse het die kwessie oor winsgewindheid in landbou aangespreek tydens Vrystaat Landbou se 2024 Kongres. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Minister van Landbou, mnr John Steenhuisen, het tyd ingeruim om Vrystaat Landbou se 120ste bestaansjaarvieringe by te woon en het onomwonde bevestig dat hy die saak van landbou en die landbouers enduit sal verdedig. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Johan Kotzé, Hoof uitvoerende beampte van Agri SA, gesels met kongresgangers oor die toekoms en doel van georganiseerde landbou. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
President van Vrystaat Landbou, Francois Wilken, het kwessies soos landelike veiligheid, vervalle infrastruktuur, noodsaaklikheid van betrokkenheid in sy praatjie bespreek. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Vrystaat Landbou Kongres 2024 - Prof. Cobus Oberholster
Prof Cobus Oberholster het kongresgangers laat nadink oor die toekoms van die landbouer. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Sophy, 'n verpleegster wat boer geword het, se reis het haar van 'n agterplaas-tuin na 'n 14-hektaar plot naby Vosloorus, Gauteng gelei. Haar maatskappy, Vhegies, voorsien nou vars produkte aan plaaslike markte, gedryf deur haar passie vir voeding en gesondheid. Sophy se toewyding het haar die Agri Gauteng Nuwe Toetreder tot Kommersiële Landbou-toekenning besorg, wat haar impak in Suid-Afrikaanse boerdery beklemtoon. Haar leuse, "Ons is wat ons eet, dus moet ons kweek wat ons eet," som haar missie op om voedsame groente vir gesonder gemeenskappe te verskaf.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Farmers are often seen as stubborn and set in their ways. They mostly stick to what they know and steadily build on what they have. But Ian Cunningham, a fruit farmer from Grabouw, seems to be far from inflexible. Having sold their farm in the KwaZulu-Natal midlands some 15 years ago due to land distribution claims, Ian looked to invest in another farm, even if it was not the timber farming he had done before. “From cutting down trees to trying to keep them alive,” he jokes, referring to the apple and pear trees covering his farm. Having settled in Grabouw in 2010 and ingraining himself into the business in 2013, Ian expanded rapidly, tripling the size of the business since then. In this interview, the Young Farmer of the Year for 2022 discusses how farmers needs to be more focused on the financial and business aspects of the farm, the different software programmes they use to help them farm more effectively and the importance of leaving a legacy for future generations.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou In our collective imagination, South African farmers often conjure a stereotypical image: an Afrikaans-speaking, khaki-clad man immersed in the physical rigors of the job. But Anita Browne effortlessly defies this conventional portrait. Hailing from Tarlton, she has been an integral part of Greenway Farms for nearly a decade, spearheading the production side of the carrot farming business. Anita holds the esteemed title of the first female recipient of the Young Farmer of the Year award, which she won in Gauteng in 2019. In this interview, she delves into her roots in the farming industry, highlighting the evolving landscape for women across the supply chain. She also discusses the impact of sustainable practices on their yields and the reasoning behind the inception of Rugani Juice.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Ons gesels vandag met Jacques en Eugene, wie se familie se boerderygeskiedenis terugstrek tot 1930 in die Worcester Brandwag area. Met die waardevolle leiding van 'n mentor, Oom Hugo, het hulle die fynere kuns van boerdery bemeester. Hulle het die besigheid gestruktureer: Eugene het die operasionele kant hanteer, terwyl Jacques die uitvoer bestuur het. In 2016 het hulle die gesogte titel van Boer van die Jaar verwerf, Hulle glo in die bou van sterk verhoudings, die krag van mond-tot-mond bemarking, en die gebruik van tegnologie om hul boerdery voortdurend te verbeter.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Soos die spreekwoord sê, ’n boer maak ’n plan. En daar is min mense wat dit meer uitbeeld as Christi Van den Heever. Die 2023 Jongboer van die Jaar in die Wes-Kaap se roete in die landbou in is dalk onkonvensioneel, maar dit spreek van harde werk. Sy liefde vir landbou is gebore toe hy op slegs sesjarige ouderdom ’n groentetuin gemaak het in Springbok, wat hy bemes het met sy oupa se voerkraal mis. Maar sy pa het op die myne gewerk, nie geboer nie, so Christi moes hard werk om vir homself ’n loopbaan in die landbou te maak. Vandag bestuur hy Graaff Fruit se Rietfontein plaas in die Koue Bokkeveld met 220 hektaar vrugtebome. Ons gesels met hom oor hoe hy op Rietfontein beland het, hoe boerdery en besigheid hand aan hand loop en die nette wat hy ontwerp het om oor sy vrugteboorde te span.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Boerdery is ‘n deurlopende proses, en die uiteinde is nie net die oes nie. Boere soos Alexander Gibson van Ceres se werk begin eintlik eers wanneer die oes van die lande af is. Op die Doornkraal-plaas, wat al vir meer as 25 jaar hul met sy eie vrugte pakstoor spog, word daar “geboer, verkoel en verpak”. Die 2021 Jongboer van die Jaar wenner van die Wes-Kaap gesels met ons oor die uitdagings rondom die aankoop van nuwe grond vir ‘n plaas, hoe hulle arbeid vir die plaas bekom en oplei, en hoe mens soms in die naam van uitbreiding jou vingers kan verbrand met tegnologie.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Bewaringsboerdery klink dalk net soos die nuutste gons woord in natuur-aktiviste se woordeskat, maar dit is ‘n belangrike beginsel wat boere liewer vroeër as later moet aanvaar en implementeer. So sê Andries Groesbeek, Gauteng se Jongboer van die Jaar in 2017, wat glo dat beperkings op chemikalieë en brandstof meer prominent sal raak soos die wêreld na groen energie beweeg. Die mielie-, soja-, skaap- en beesboer van Nigel meen dat boere self beperkings op chemikalieë en brandstof op hul plase moet probeer instel om hierdie oorgang makliker te maak, sonder om ‘n hoë gehalte oes op te offer.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou ‘n Noodgedwonge besluit in boerdery is nie iets wat enige boer wil neem nie. Inteendeel, ‘n boer probeer sy beste om ten alle tye volle beheer te hê van alles wat op sy plaas aangaan. Maar na erge droogtes Noord-Wes getref het in die 1980’s, moes Manie du Preez die besluit neem om sy boerdery te diversifiseer, met onder andere hoenders. Vandag bou sy seun, Herman, voort op die sukses van die hoenderboerdery. Die 2022 Jongboer van die Jaar gesels met ons oor die tegnologie wat hulle in die boerdery gebruik, wat hoenderboere in Suid-Afrika by boere in ander lande kan leer en hoekom dit belangrik is om jouself met suksesvolle mense te omring. Ten spyte van die sukses van die hoender afdeling, weet Herman dat mens nie al jou eiers in een mandjie kan laai nie, so hy boer ook steeds met beeste en mielies.
Jongboerfinaliste Reeks: Herman Janse van Rensburg
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou “Boerdery is in my bloed. Dis my lewe en my liefde.” So sê Herman Janse van Rensburg, die Vrystaat Jongboer van die Jaar 2019. Die saaiboer van Arlington gesels met ons oor sy ervaring van boer in Amerika, die rol van integriteit in die boer bedryf en sy implemente besigheid, Arlington Staalwerke. Besoek ons webwerf: www.klipkouers.com
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Die Malan plaas se ryk geskiedenis van nuuskierigheid en vooruitstrewendheid het oor 110 jaar van bestaan tot heelwat sukses gelei. Van vroeg af het die stigter van die plaas, [oupa grootjie], ‘n punt daarvan gemaak om die beste plant metodes toe te pas, en met die wegspringslag het hy Duitsland toe gereis om meer te leer van die tegnologie wat hy in sy boerdery kon implementeer. Jimmy Malan, 2023 Toyota Agri Gauteng Jongboer van die jaar wenner en die vierde generasie in die boerdery, beoog om op hierdie sukses voort te bou en te verseker dat die boerdery aanhou om te innoveer. Ons gesels oor die plaas se geskiedenis, die diversifikasie van sy boerdery en wat Suid-Afrikaanse boere by hul Europese eweknieë kan leer.
Vrystaat Landbou Kongres 2024 - Prof. Johan Willemse
Prof Johan Willemse het die kwessie oor winsgewindheid in landbou aangespreek tydens Vrystaat Landbou se 2024 Kongres. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Minister van Landbou, mnr John Steenhuisen, het tyd ingeruim om Vrystaat Landbou se 120ste bestaansjaarvieringe by te woon en het onomwonde bevestig dat hy die saak van landbou en die landbouers enduit sal verdedig. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Johan Kotzé, Hoof uitvoerende beampte van Agri SA, gesels met kongresgangers oor die toekoms en doel van georganiseerde landbou. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
President van Vrystaat Landbou, Francois Wilken, het kwessies soos landelike veiligheid, vervalle infrastruktuur, noodsaaklikheid van betrokkenheid in sy praatjie bespreek. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Vrystaat Landbou Kongres 2024 - Prof. Cobus Oberholster
Prof Cobus Oberholster het kongresgangers laat nadink oor die toekoms van die landbouer. Die Vrystaat Landbou (VL) se kongres het 7 & 8 Augustus in Bloemfontein plaasgevind. Die organisasie het vanjaar hul 120ste bestaansjaar gevier en het gehoop om met dié kongres saam met belanghebbendes te bou op die suksesse wat die bedryf reeds behaal het. Gernie Botha, hoof- uitvoerende beampte, het verduidelik dat die tema van vanjaar se kongres die Latynse gesegde "quo vadis" was, wat in Afrikaans vertaal word met "waarheen gaan jy".
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Sophy, 'n verpleegster wat boer geword het, se reis het haar van 'n agterplaas-tuin na 'n 14-hektaar plot naby Vosloorus, Gauteng gelei. Haar maatskappy, Vhegies, voorsien nou vars produkte aan plaaslike markte, gedryf deur haar passie vir voeding en gesondheid. Sophy se toewyding het haar die Agri Gauteng Nuwe Toetreder tot Kommersiële Landbou-toekenning besorg, wat haar impak in Suid-Afrikaanse boerdery beklemtoon. Haar leuse, "Ons is wat ons eet, dus moet ons kweek wat ons eet," som haar missie op om voedsame groente vir gesonder gemeenskappe te verskaf.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Farmers are often seen as stubborn and set in their ways. They mostly stick to what they know and steadily build on what they have. But Ian Cunningham, a fruit farmer from Grabouw, seems to be far from inflexible. Having sold their farm in the KwaZulu-Natal midlands some 15 years ago due to land distribution claims, Ian looked to invest in another farm, even if it was not the timber farming he had done before. “From cutting down trees to trying to keep them alive,” he jokes, referring to the apple and pear trees covering his farm. Having settled in Grabouw in 2010 and ingraining himself into the business in 2013, Ian expanded rapidly, tripling the size of the business since then. In this interview, the Young Farmer of the Year for 2022 discusses how farmers needs to be more focused on the financial and business aspects of the farm, the different software programmes they use to help them farm more effectively and the importance of leaving a legacy for future generations.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou In our collective imagination, South African farmers often conjure a stereotypical image: an Afrikaans-speaking, khaki-clad man immersed in the physical rigors of the job. But Anita Browne effortlessly defies this conventional portrait. Hailing from Tarlton, she has been an integral part of Greenway Farms for nearly a decade, spearheading the production side of the carrot farming business. Anita holds the esteemed title of the first female recipient of the Young Farmer of the Year award, which she won in Gauteng in 2019. In this interview, she delves into her roots in the farming industry, highlighting the evolving landscape for women across the supply chain. She also discusses the impact of sustainable practices on their yields and the reasoning behind the inception of Rugani Juice.
Jongboerfinaliste Reeks: Jacques & Eugene Beukes
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Ons gesels vandag met Jacques en Eugene, wie se familie se boerderygeskiedenis terugstrek tot 1930 in die Worcester Brandwag area. Met die waardevolle leiding van 'n mentor, Oom Hugo, het hulle die fynere kuns van boerdery bemeester. Hulle het die besigheid gestruktureer: Eugene het die operasionele kant hanteer, terwyl Jacques die uitvoer bestuur het. In 2016 het hulle die gesogte titel van Boer van die Jaar verwerf, Hulle glo in die bou van sterk verhoudings, die krag van mond-tot-mond bemarking, en die gebruik van tegnologie om hul boerdery voortdurend te verbeter.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Soos die spreekwoord sê, ’n boer maak ’n plan. En daar is min mense wat dit meer uitbeeld as Christi Van den Heever. Die 2023 Jongboer van die Jaar in die Wes-Kaap se roete in die landbou in is dalk onkonvensioneel, maar dit spreek van harde werk. Sy liefde vir landbou is gebore toe hy op slegs sesjarige ouderdom ’n groentetuin gemaak het in Springbok, wat hy bemes het met sy oupa se voerkraal mis. Maar sy pa het op die myne gewerk, nie geboer nie, so Christi moes hard werk om vir homself ’n loopbaan in die landbou te maak. Vandag bestuur hy Graaff Fruit se Rietfontein plaas in die Koue Bokkeveld met 220 hektaar vrugtebome. Ons gesels met hom oor hoe hy op Rietfontein beland het, hoe boerdery en besigheid hand aan hand loop en die nette wat hy ontwerp het om oor sy vrugteboorde te span.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Boerdery is ‘n deurlopende proses, en die uiteinde is nie net die oes nie. Boere soos Alexander Gibson van Ceres se werk begin eintlik eers wanneer die oes van die lande af is. Op die Doornkraal-plaas, wat al vir meer as 25 jaar hul met sy eie vrugte pakstoor spog, word daar “geboer, verkoel en verpak”. Die 2021 Jongboer van die Jaar wenner van die Wes-Kaap gesels met ons oor die uitdagings rondom die aankoop van nuwe grond vir ‘n plaas, hoe hulle arbeid vir die plaas bekom en oplei, en hoe mens soms in die naam van uitbreiding jou vingers kan verbrand met tegnologie.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Bewaringsboerdery klink dalk net soos die nuutste gons woord in natuur-aktiviste se woordeskat, maar dit is ‘n belangrike beginsel wat boere liewer vroeër as later moet aanvaar en implementeer. So sê Andries Groesbeek, Gauteng se Jongboer van die Jaar in 2017, wat glo dat beperkings op chemikalieë en brandstof meer prominent sal raak soos die wêreld na groen energie beweeg. Die mielie-, soja-, skaap- en beesboer van Nigel meen dat boere self beperkings op chemikalieë en brandstof op hul plase moet probeer instel om hierdie oorgang makliker te maak, sonder om ‘n hoë gehalte oes op te offer.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou ‘n Noodgedwonge besluit in boerdery is nie iets wat enige boer wil neem nie. Inteendeel, ‘n boer probeer sy beste om ten alle tye volle beheer te hê van alles wat op sy plaas aangaan. Maar na erge droogtes Noord-Wes getref het in die 1980’s, moes Manie du Preez die besluit neem om sy boerdery te diversifiseer, met onder andere hoenders. Vandag bou sy seun, Herman, voort op die sukses van die hoenderboerdery. Die 2022 Jongboer van die Jaar gesels met ons oor die tegnologie wat hulle in die boerdery gebruik, wat hoenderboere in Suid-Afrika by boere in ander lande kan leer en hoekom dit belangrik is om jouself met suksesvolle mense te omring. Ten spyte van die sukses van die hoender afdeling, weet Herman dat mens nie al jou eiers in een mandjie kan laai nie, so hy boer ook steeds met beeste en mielies.
Jongboerfinaliste Reeks: Herman Janse van Rensburg
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou “Boerdery is in my bloed. Dis my lewe en my liefde.” So sê Herman Janse van Rensburg, die Vrystaat Jongboer van die Jaar 2019. Die saaiboer van Arlington gesels met ons oor sy ervaring van boer in Amerika, die rol van integriteit in die boer bedryf en sy implemente besigheid, Arlington Staalwerke. Besoek ons webwerf: www.klipkouers.com
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou Na jare van stadslewe het Lion Du Plessis prokureur-wees in Pretoria vir boer in Ermelo verruil en teruggekeer na die huis waarin hy grootgeword het. Met die ondersteuning van sy gesin en leiding van sy pa, het hy klein begin en mettertyd al meer verantwoordelikheid in die boerdery aangeneem. Vandag is hy in beheer van die hele boerdery, van akkerbou met mielies en soja, tot die vee afdeling met braford-beeste en merino-skape, alhoewel sy pa hom nog af en toe advies gee. Die Mpumalanga Jongboer van die Jaar wenner vir 2018 vertel ons van sy agtergrond in regte en hoe hy op die plaas geëindig het, sy gretigheid om stadskinders aan plaaslewe en die natuur bloot te stel en sy hoop vir sy liefdadigheidsorganisasie, Children at Play.
Agri Voice 19 - Hoe om jou ramme gesond te hou en om parasiete te beheer na die reën
Johan Gunter gesels met John Melville, Bestuurder: Veselverkryging (Noord) by OVK oor hoe om jou ramme gesond te hou en om parasiete te beheer na die reên.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou In 2006 het Nicky van der Linde by sy pa op hulle plaas, Geelbos, aangesluit. Sy oupagrootjie het die plaas in 1950 begin. Ongelukkig is Nicky se pa in Desember verlede jaar aan kanker oorlede. Vanaf 2012 fokus hy op mielies en soya en met passie sy stempel op die boerdery afgedruk. Onlangs is hy aangewys as TLU SA se Jong Boer van die Jaar 2023. Nicky se 17-jarige landbou-reis is 'n aangrypende verhaal van toewyding en uitnemendheid.
Aangedryf deur John Deere AME & Santam Landbou In die eerste van ‘n reeks onderhoude met die dinamiese,innoverende 2023 Jongboerfinaliste, het ek by Lukas Lessing in die Vrystaat, gaan kuier. Lukas het van kleinsaf elke geleentheid en verskoning gebruik om op die plaas te wees. Na ‘n draai in die VSA, het hy en sy gesin hulle net buite Marquard op die familieplaas gevestig.Deesdae is hy die algemene bestuurder van die die OJ Lessing-familieboerdery. Hy bedryf hoofsaaklik die mielie-, soja- en sonneblomsaaiboerdery, asook ‘n kleiner veevertakking met beeste en skape. Goeie verhoudinge met werkers is vir Lukas baie belangrik. Hy is ook nie skaam om van ander te leer of skugter om tegnologie in te span nie.
Agri Voice 15 - Veiligheidswerkwinkel aangebied vir landelike beveiliging
Johan Gunter gesels met Dr. Jane Buys, veiligheid- en risiko-ontleder by Vrystaat Landbou, oor 'n onlangse veiligheidswerkwinkel wat aangebied is oor landelike beveiliging.
Agri Voice 11 - Impak van veldbrande in die Vrystaat op voedselproduksie
Johan Gunter gesels met Dr. Jane Buys, veiligheid- en risiko-ontleder by Vrystaat Landbou, oor die impak van die onlangse veldbrande in die Vrystaat op voedselproduksie.
Rossouw Cillié beskou boerdery as bykans ’n wettige manier van dobbel. Maar, glo hy, ’n mens moet dit met geloof aanpak. Cillié het 36 jaar gelede by die familie-onderneming, Laastedrif, buitekant Ceres, aangesluit, en voortgebou op die trotse tradisie van vrugte- en groenteverbouing, wat 100 jaar vantevore deur sy oupagrootjie, Piet ‘Kalifornië’, van stapel gestuur was. Cillié, nie alleen ’n toegewyde boer nie maar ook ’n uitgeslape sakeman, was in 2013 deur die Landbouskrywersvereniging aangewys as Boer van die Jaar. Hoewel landbou reuse uitdagings in die gesig staar, meen Cillié dat ’n mens eenvoudig uit die boks moet dink en dinge moet maak gebeur - soos om voortdurend waarde toe te voeg op produkte…
Gholf verg opoffering, presisie en toewyding. Dieselfde geld vir boerdery. Daantjie Jordaan, ’n PGA-gekwalifiseerde professionele gholfspeler, behartig die afgelope 13 jaar die familieboerdery te Grootvlei in Mpumalanga, insluitende ’n 113-jaar oue wildsplaas. Landbou bied toenemend uitdagings, soos uiterste klimaatstoestande en verhoogde insetkostes. ’n Boer maak egter ’n plan, lui die gesegde, en Jordaan glo dat ’n mens proaktief moet wees, eerder as om aanhoudend te kla. Hy is derhalwe van mening dat landbou ’n blink toekoms inhou vir enigiemand wat bereid is om sy kant te bring. Soos Benjamin Franklin dit gestel het: “You will find the key to success under the alarm clock…”
James Faber is voorsitter van die nasionale Rooivleisprodusente Organisasie. Benewens die feit dat hy ’n merkwaardige sakeman is, is hy ook passievol oor veeboerdery en toegewyd tot die bevordering van volhoubare veeboerdery. ’n Familietragedie het vir James, en sy broer en suster, op ’n jong ouderdom gedwing om te begin boer, en hy het vroeg reeds die noodsaaklikheid van diversifisering gewaardeer. Dis dié dat hy ook mettertyd in die eiendomsbedryf betrokke geraak het. En, hy weet net van vorentoe boer. Hy glo dat die landbousektor moet saamstaan om Suid-Afrika se ekonomie vorentoe te vat. Want, soos sy besigheid se leuse lui, die enigste manier om ’n verskil te maak, is om deel van die oplossing te wees.
Met ’n visie om sosiale en ekonomiese opheffing deur landbou te skep, het Jan le Roux, verlede jaar se Boer van die Jaar, bykans 30 jaar gelede die Le Roux-groep op die been gebring. Sedertdien het die Le Roux-groep koringlande in die Boland opgekoop om te omskep in vrugteboorde, en deesdae verbou, verpak en voer die groep jaarliks meer as 3 miljoen kartonne steenvrugte en tafeldruiwe van wêreldklasgehalte uit. Van selfs groter belang is die feit dat die groep permanente werk verskaf aan ’n duisend mense vanuit die omliggende, agtergeblewe gebiede, asook aan meer as 5000 seisoenwerkers. Gerrit de Beer, Bedryfsbestuurder van die Le Roux-groep, gesels padlangs met my oor hierdie voelgoed-storie…
Sy moed van oortuiging om nie alleen vir Cyril Ramaphosa aan te vat oor grondhervorming nie, maar ook aan die president ’n werkbare oplossing te bied vir die kwessie, het Beeld genoop om vir Nick Serfontein aan te wys as Persoon van die Jaar in 2018. Hierdie megaboer van die Vrystaat het geen bekendstelling nodig as entrepreneur en voorsitter van die Sernick-groep nie, en glo dat ’n mens altyd moet streef na die positiewe. Voorts gaan hy van die standpunt uit dat boerdery, soos die waardeketting deesdae daar uitsien, ongelooflike geleenthede bied wat nog ontwikkel kan word. Serfontein is verál passievol oor die ontwikkeling van swartboere. Hy maan egter dat suksesvolle grondhervorming nie die blote uitdeel van grond behels nie, maar wel die vestiging van suksesvolle boere.
Charles Back is die derde-generasie eienaar van wyn- en kaasprodusent Fairview in Paarl, en die opregtheid en eerlikheid van sowel sy pa as oupa, is ’n waarde wat hy steeds met hom saamdra. Back het vroeg, as leerder aan Paarl Gimnasium, insae gekry in diskriminasie, en ’n sensitiwiteit vir die ‘underdog’ ontwikkel. Juis daarom beskou hy wynbou as ’n manier om mense te bemagtig en vooruitgang in Suid-Afrika te dryf. As Wes-Kaap se Boer van die Jaar in 2017, is Back se visie om uiteindelik al sy produkte direk aan die eindverbruiker te verkoop, want, glo hy, as ’n mens jou produkte reg bemark, op die plaas, sal mense eerder soontoe kom as supermark toe gaan…
Middelburg-mielieboer Petie Bezuidenhout is ’n passievolle John Deere-kliënt, en beskik oor ’n indrukwekkende versameling van sowel Deere-speelmodelle as tweesilinder-trekkers wat hy restoureer. Besuidenhout se grootste passie bly egter boerdery. Hy bedryf die afgelope 27 jaar die familie-boerdery op die plaas Wonderfontein, wat sy pa 42 jaar gelede aangeskaf het. Mielies is nog altyd die hoofvertakking, maar Bezuidenhout-hulle het oor die jare ook uitgebrei na sojabone, beeste, hoenders en selfs ’n privaat wildreservaat. Bezuidenhout is ’n man wat hou van uitdagings - selfs die bedreiging wat mynbou in Mpumalanga inhou, kan hom nie van stryk bring nie - en hy glo dat, om winsgewend te bly, ’n mens eenvoudig móét groot boer…
Boerdery in die Vrede-distrik van die Vrystaat is meer ‘broederskap’ as buurmanskap. Aldus die Cronje-broers, Christo en Abrie, wat boer op ‘n familieplaas wat reeds die afgelope 70 jaar aan die Cronje’s behoort. Die boerdery beslaan ’n saaiery, veevertakking, veevoeraanleg, braaihoenders en selfs ’n vervoerbedryf. Vir die Cronje-broers gaan dit daaroor om die voorsieningsketting so kort as moontlik te maak. Hoewel Christo en Abrie onafhanklik die onderskeie entiteite van die boerdery bedryf, geniet hulle die onderlinge ondersteuning van die familieboerdery - vernaam wanneer dit kom by kritieke sakebesluite. Hulle glo daarin om te waak teen stagnasie, want dis in elke boer se belang om voortdurend sy besigheid groter en beter te probeer maak.
“’n Mens hoef nie die beste in die weste te wees nie; solank jy net meer agterlaat as waarmee jy begin het…” So sê Tom van Rooyen, wat boer op ’n 100-jaar oue familieplaas tussen Potchefstroom en Ventersdorp. Met ’n BSc Landbou-ekonomie honneursgraad agter sy naam, verbou Van Rooyen mielies, sonneblomme en droëbone, terwyl hy ook oor ’n taamlike veevertakking beskik. Volgens hom is beeste egter effens stadig, en verkies hy die spoed van saai. Benewens boerdery, stel Van Rooyen ook belang in besigheid, en is hy betrokke by eiendomsontwikkeling. Hy glo dat ’n mens so ’n komponent behoort in te bou in jou langtermynbeplanning, om jou risiko te versprei, en sodat alles nie aan droogtes gekoppel is nie.
Water en sanitasie is van die grootste uitdagings wat die wêreld in die gesig staar. As stigter en Besturende Direkteur van Scientific Sanitation Solutions, wy Victor Adendorff hom toe aan die ontwikkeling van tegnologies gevorderde produkte vir water sanitasie-oplossings. Sy eertydse opleiding as valskermsoldaat, het vir Adendorff die noodsaaklike dissipline en deursettingsvermoë geleer wat hy later kon deurtrek na die sakewêreld toe. Hy beskou deursettingsvermoë as die grootste bate in besigheid, en vernaam in landbou. Boerdery is huidiglik waarskynlik die moeilikste bedryf in Suid-Afrika, maar, soos die gesegde lui, ‘’n Boer maak ’n plan…’ Juis daarom het Scisan ook vorendag gekom met Sani-99™ for AGRI, ’n uiters effektiewe
As kind wat in die subtropiese landboustreek van Tzaneen grootgeword het, het Dewald Olivier vanuit die staanspoor ‘n passie vir landbou gehad. Dit het uiteindelik daartoe gelei dat hy in 2018 aangestel is as hoof uitvoerende beampte van die SA Voerkraalvereniging, in welke hoedanigheid hy toesig hou oor die vereniging se werksaamhede ten einde nakoming en doeltreffendheid op alle vlakke te verseker. Dewald het ‘n MBA verwerf aan die NWU Besigheidskool, en, as iemand met jarelange ervaring in die landbou-industrie, en spesifiek die vleisbedryf, spog Dewald met ‘n bewese baanrekord in die omskakeling van besigheidsdoelwitte in strategieë en taktieke.
Kolonel Roy Marais | Die Onsigbare Ruggraat van die Spesmagte
Wanneer die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse Spesmagte vertel word, val die kollig gewoonlik op die operateurs wat diep agter vyandelike linies gewerk het. Maar agter elke suksesvolle operasie was daar ’n ondersteuningspan wat moes verseker dat elke voertuig, wapen, stuk toerusting en noodsaaklike voorraad betyds en in werkende toestand beskikbaar was. In hierdie episode van Klipkouers gesels ons met Kolonel Roy Marais, ’n Spesmagte-veteraan wat in logistieke, tegniese en kwartiermeestersrolle gedien het. Sy taak was nie om die aanval uit te voer nie, maar om seker te maak dat die operateurs alles gehad het wat nodig was om hul missie te voltooi, en weer veilig terug te keer. Roy vertel hoe die Suid-Afrikaanse Spesmagte aanvanklik sterk op Britse militêre leerstellings en toerusting gesteun het, maar dié benadering vinnig moes aanpas by die unieke eise van die Bosoorlog. Dit was ’n konflik waarin die vyand dikwels onsigbaar was, nagoperasies algemeen geraak het en vinnige aanpassing die verskil tussen sukses en mislukking kon beteken. Die gesprek neem ons ook agter die skerms van Operasie Daisy in 1981, waar noodsaaklike voorraad met C-130-vliegtuie aan magte in die veld gelewer is. Roy verduidelik hoe die lugvoorsieningsoperasies beplan en uitgevoer is, watter risiko’s met die aflaai van voorraadpallette gepaard gegaan het en waarom presisie absoluut noodsaaklik was. Hy deel ook herinneringe aan legendariese Suid-Afrikaanse Lugmag-vlieëniers, waaronder Tinky Jones, wie se koelkop professionaliteit en buitengewone vaardigheid groot vertroue by die troepe op die grond ingeboesem het. Maar hierdie gesprek handel oor meer as militêre geskiedenis. Ná sy diens het Roy ses jaar as nasionale president van SASFA Footprint gedien en is hy later as nasionale visevoorsitter verkies. Vandag beywer hy hom steeds vir Suid-Afrikaanse Spesmagte-veterane en hul families. Hy praat openlik oor die uitdagings waarmee baie veterane leef, die beperkte ondersteuning wat beskikbaar is en waarom kameraadskap dekades ná diens steeds van onskatbare waarde bly. Ons bespreek ook SASFA Footprint se fondsinsamelingsprojek, waar deelnemers die kans staan om ’n Toyota Land Cruiser 79-dubbelkajuit en ’n Conqueror Platinum-kampwa te wen. Die projek is egter veel meer as ’n kompetisie: die opbrengs help om veterane, hul families en verskeie kinderprojekte te ondersteun. Vir Roy gaan dit uiteindelik oor nalatenskap — nie net medaljes, operasies en herinneringe nie, maar die mense wat jy ná jou diens steeds kan help. Hierdie is ’n gesprek oor diens, spanwerk, leierskap, opoffering en die mense agter die skerms wat selde die erkenning ontvang wat hulle verdien. In hierdie episode: • Die onmisbare rol van logistieke en tegniese ondersteuning in die Spesmagte • Hoe Britse militêre leerstellings vir die Suider-Afrikaanse operasionele omgewing aangepas is • Operasie Daisy en lugvoorsiening met C-130-vliegtuie • Herinneringe aan Tinky Jones en ander legendariese Lugmag-vlieëniers • Die uitdagings waarmee Spesmagte-veterane vandag saamleef • SASFA Footprint se ondersteuning van veterane, families en kinders • Waarom ware nalatenskap oor veel meer as medaljes en herinneringe gaan Aanhouer wen.
Portchie in Londen: Die Onderhoud wat nou ’n Huldeblyk Geword Het
Hierdie episode is oorspronklik in 2017 in Londen opgeneem, in persoon, terwyl Portchie gereed gemaak het vir sy eerste Britse uitstalling. Ek bring dit nou weer terug as ’n huldeblyk aan Jan Hendrik Viljoen; die Vrystaatse seun wat Portchie geword het, ná sy afsterwe op 12 Junie. Vir my dra hierdie onderhoud ook ’n persoonlike gewig. My pa is ook op 12 Junie (2007) oorlede. Daarom voel hierdie gesprek vandag anders: nie net soos ’n ou episode wat weer gedeel word nie, maar soos ’n stukkie tyd wat mens gelukkig was om vas te vang. Portchie was een van Suid-Afrika se mees herkenbare kunstenaars. Sy werk was kleurvol, speels en onmiddellik herkenbaar — vol fietse, blomme, dorpe, mense en lig. Maar agter die helder kleure was daar ’n dieper storie: ’n seun uit die Vrystaat wat sy eie taal in kuns gevind het, dit met ongelooflike entrepreneurskap gebou het, en uiteindelik ’n internasionale gehoor bereik het. Wat hierdie gesprek besonders maak, is die tyd en plek daarvan. Dit is nie ’n terugblik ná die roem nie. Dit is ’n gesprek in Londen, terwyl ’n Suid-Afrikaanse kunstenaar homself op ’n groter verhoog voorberei. Daar is opgewondenheid, nederigheid en daardie kenmerkende Portchie-warmte; die gevoel dat kleur nie net iets op ’n doek is nie, maar ’n manier van kyk na die lewe. In Episode 66 van Klipkouers praat Portchie oor sy pad van Vrystaatse seun tot internasionaal erkende kunstenaar, sy liefde vir mense, sy besigheidsinstink, sy geloof in eenvoud, en die manier waarop kuns gewone oomblikke kan verander in iets wat bly. Hierdie episode is vandag ’n herinnering: sommige gesprekke word eers later nóg kosbaarder.
Een Van Die Eerste Recces | Genl Maj Dan Lamprecht en die Dirty Dozen
Genl Maj Dan Lamprecht (afg) is een van slegs vier oorlewende stigterslede van die Suid-Afrikaanse Spesiale Magte — beter bekend as die Recces. As een van die oorspronklike manne uit die pioniersjare van die Recces, was hy deel van die geslag wat die grondslag gelê het vir wat later een van Suid-Afrika se mees gerespekteerde militêre eenhede sou word. In hierdie Klipkouers Bosoorlog Stories-onderhoud gesels Jacques Basson met Genl Maj Lamprecht oor sy rol as een van die eerste Recces, die ontstaan van die eenheid, en die storie van die sogenaamde Dirty Dozen — die klein groepie manne wat aan die begin van hierdie geskiedenis gestaan het. Hierdie episode is deel van Klipkouers se poging om Suid-Afrikaanse militêre geskiedenis, Bosoorlog-stories en die nalatenskap van veterane te dokumenteer. Luister die onderhoud en teken in vir meer gesprekke met Suid-Afrikaanse veterane, Recces, Spesiale Magte-lede en rolspelers uit die Bosoorlog-era.
Een Van Die Eerste Recces | Genl Maj Dan Lamprecht en die Dirty Dozen
Genl Maj Dan Lamprecht (afg) is een van slegs vier oorlewende stigterslede van die Suid-Afrikaanse Spesiale Magte — beter bekend as die Recces. As een van die oorspronklike manne uit die pioniersjare van die Recces, was hy deel van die geslag wat die grondslag gelê het vir wat later een van Suid-Afrika se mees gerespekteerde militêre eenhede sou word. In hierdie Klipkouers Bosoorlog Stories-onderhoud gesels Jacques Basson met Genl Maj Lamprecht oor sy rol as een van die eerste Recces, die ontstaan van die eenheid, en die storie van die sogenaamde Dirty Dozen — die klein groepie manne wat aan die begin van hierdie geskiedenis gestaan het. Hierdie episode is deel van Klipkouers se poging om Suid-Afrikaanse militêre geskiedenis, Bosoorlog-stories en die nalatenskap van veterane te dokumenteer. Luister die onderhoud en teken in vir meer gesprekke met Suid-Afrikaanse veterane, Recces, Spesiale Magte-lede en rolspelers uit die Bosoorlog-era.
Hierdie episode is oorspronklik op 19 September 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Gideon Galloway se storie steeds een van daardie entrepreneursgesprekke is wat mens herinner: groot idees klink dikwels eers belaglik voordat dit vanselfsprekend word. Gideon is die stigter van King Price Insurance — die maatskappy wat die Suid-Afrikaanse versekeringsbedryf kom uitdaag het met ’n eenvoudige, maar radikale idee: motorversekering waarvan die premie maandeliks daal soos die waarde van jou voertuig daal. Dit was nie net ’n nuwe produk nie. Dit was ’n direkte aanval op ’n bedryf waar groot spelers lank die reëls bepaal het. Die storie agter King Price was nie ’n gladde suksesverhaal nie. Gideon moes sy idee 43 keer hoor “nee” kry voordat hy mense gekry het wat bereid was om saam met hom die berg te skuif. Op papier was dit riskant. In praktyk het dit een van Suid-Afrika se bekendste versekeringsuitdagers geword. Wat hierdie gesprek sterk maak, is nie net die besigheidsidee nie, maar die tipe mens agter die idee: iemand wat ’n “nee” nie as finale antwoord aanvaar het nie, en wat geglo het dat ’n swaar, formele bedryf ook eenvoudiger, goedkoper en meer menslik kon wees. Vandag is King Price nie meer net ’n waaghalsige beginonderneming nie. Die groep bied onder meer persoonlike, besigheids-, landbou-, gemeenskaps-, ingenieurs- en lewensversekering aan; het ook buite Suid-Afrika begin groei; en staan vandag as een van die bekendste challenger-handelsmerke in die plaaslike versekeringsmark. Hierdie is ’n gesprek oor waagmoed, volharding, geloof in ’n eenvoudige idee, en die soort entrepreneurskap wat nie vra of die berg geskuif kan word nie — maar waar om eerste te begin grawe.
Hierdie episode is oorspronklik op 19 September 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Gideon Galloway se storie steeds een van daardie entrepreneursgesprekke is wat mens herinner: groot idees klink dikwels eers belaglik voordat dit vanselfsprekend word. Gideon is die stigter van King Price Insurance — die maatskappy wat die Suid-Afrikaanse versekeringsbedryf kom uitdaag het met ’n eenvoudige, maar radikale idee: motorversekering waarvan die premie maandeliks daal soos die waarde van jou voertuig daal. Dit was nie net ’n nuwe produk nie. Dit was ’n direkte aanval op ’n bedryf waar groot spelers lank die reëls bepaal het. Die storie agter King Price was nie ’n gladde suksesverhaal nie. Gideon moes sy idee 43 keer hoor “nee” kry voordat hy mense gekry het wat bereid was om saam met hom die berg te skuif. Op papier was dit riskant. In praktyk het dit een van Suid-Afrika se bekendste versekeringsuitdagers geword. Wat hierdie gesprek sterk maak, is nie net die besigheidsidee nie, maar die tipe mens agter die idee: iemand wat ’n “nee” nie as finale antwoord aanvaar het nie, en wat geglo het dat ’n swaar, formele bedryf ook eenvoudiger, goedkoper en meer menslik kon wees. Vandag is King Price nie meer net ’n waaghalsige beginonderneming nie. Die groep bied onder meer persoonlike, besigheids-, landbou-, gemeenskaps-, ingenieurs- en lewensversekering aan; het ook buite Suid-Afrika begin groei; en staan vandag as een van die bekendste challenger-handelsmerke in die plaaslike versekeringsmark. Hierdie is ’n gesprek oor waagmoed, volharding, geloof in ’n eenvoudige idee, en die soort entrepreneurskap wat nie vra of die berg geskuif kan word nie — maar waar om eerste te begin grawe.
Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Pepe Marais se storie vandag nog harder praat: oor hoe ’n besigheid eers kan val, en dan weer opstaan wanneer groei nie deur winsbejag gedryf word nie, maar deur ’n duidelike rede om te bestaan. Pepe Marais is die mede-stigter van Joe Public, een van Suid-Afrika se bekendste onafhanklike advertensie- en kommunikasiegroepe. Maar sy storie is nie die gewone glansverhaal van kreatiewe pryse, groot kliënte en vinnige groei nie. Dit is ook ’n verhaal van amper verloor, weer begin, en die moeilike besluit om ’n maatskappy rondom waardes te bou wanneer die makliker pad waarskynlik meer geld sou gemaak het. In 2009 het Joe Public deur een van sy donkerste tye gegaan. Die besigheid het byna ondergegaan nadat Pepe en sy vennoot, Gareth Leck, gekies het om weer beheer oor die agentskap terug te neem. Uit daardie breekpunt het ’n ander soort maatskappy begin vorm: een wat nie net wou adverteer nie, maar mense, kliënte en uiteindelik die land wou laat groei. Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is Pepe se eenvoudige maar ongemaklike besigheidsvraag: Wat gebeur wanneer “purpose” nie ’n mooi woord op ’n muur is nie, maar die ding waarvolgens jy besluite neem? Vandag is Joe Public lank nie meer net ’n plaaslike agentskapstorie nie. Die groep beskryf homself as ’n 100% onafhanklike African and European communication group, met kantore in onder meer Johannesburg, Kaapstad, Durban, Amsterdam, Antwerp en Londen. In 2026 het Pepe ook sy boek One Word: The Power of Simplicity in a Complex Business World bekendgestel — ’n verdere uitbouing van sy denke oor hoe ’n enkele, duidelike kernidee ’n onderneming se kultuur en groei kan rig. Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, kreatiwiteit, geloofwaardigheid, val en weer opstaan — maar veral oor die verskil tussen ’n besigheid wat net geld maak, en ’n besigheid wat weet hoekom hy bestaan.
Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Pepe Marais se storie vandag nog harder praat: oor hoe ’n besigheid eers kan val, en dan weer opstaan wanneer groei nie deur winsbejag gedryf word nie, maar deur ’n duidelike rede om te bestaan. Pepe Marais is die mede-stigter van Joe Public, een van Suid-Afrika se bekendste onafhanklike advertensie- en kommunikasiegroepe. Maar sy storie is nie die gewone glansverhaal van kreatiewe pryse, groot kliënte en vinnige groei nie. Dit is ook ’n verhaal van amper verloor, weer begin, en die moeilike besluit om ’n maatskappy rondom waardes te bou wanneer die makliker pad waarskynlik meer geld sou gemaak het. In 2009 het Joe Public deur een van sy donkerste tye gegaan. Die besigheid het byna ondergegaan nadat Pepe en sy vennoot, Gareth Leck, gekies het om weer beheer oor die agentskap terug te neem. Uit daardie breekpunt het ’n ander soort maatskappy begin vorm: een wat nie net wou adverteer nie, maar mense, kliënte en uiteindelik die land wou laat groei. Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is Pepe se eenvoudige maar ongemaklike besigheidsvraag: Wat gebeur wanneer “purpose” nie ’n mooi woord op ’n muur is nie, maar die ding waarvolgens jy besluite neem? Vandag is Joe Public lank nie meer net ’n plaaslike agentskapstorie nie. Die groep beskryf homself as ’n 100% onafhanklike African and European communication group, met kantore in onder meer Johannesburg, Kaapstad, Durban, Amsterdam, Antwerp en Londen. In 2026 het Pepe ook sy boek One Word: The Power of Simplicity in a Complex Business World bekendgestel — ’n verdere uitbouing van sy denke oor hoe ’n enkele, duidelike kernidee ’n onderneming se kultuur en groei kan rig. Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, kreatiwiteit, geloofwaardigheid, val en weer opstaan — maar veral oor die verskil tussen ’n besigheid wat net geld maak, en ’n besigheid wat weet hoekom hy bestaan.
Hierdie episode is oorspronklik in 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Ernest North se storie vandag selfs skerper lees as toe: ’n Suid-Afrikaanse entrepreneur wat vroeg verstaan het dat versekering nie net goedkoper moes word nie, maar eenvoudiger, eerliker en meer menslik. Ernest is een van die drie aktuarisse agter Naked Insurance, saam met Alex Thomson en Sumarie Greybe. Hulle het ’n bedryf aangepak wat vir baie mense stadig, swaar en wantrouerig gevoel het — en dit probeer herontwerp rondom tegnologie, deursigtigheid en beheer in die kliënt se hande. Wat hierdie gesprek steeds sterk maak, is dat dit nie net oor ’n app of ’n digitale versekeringsproduk gaan nie. Dit gaan oor vertroue. Hoe bou jy ’n versekeringsmaatskappy in ’n mark waar mense dikwels reeds skepties is nog vóór hulle ’n polis koop? En hoe gebruik jy tegnologie sonder om die menslike probleem agter versekering te vergeet? Vandag is Naked nie meer net ’n vroeë insurtech-idee nie. Die maatskappy bied nou motor-, huis-, inhoud-, enkelitem- en troeteldierversekering aan, word deur Hollard onderskryf, en het in 2025 sowat R700 miljoen in nuwe befondsing bekom om groei, AI, outomatisering en produkontwikkeling verder te versnel. Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, vertroue, tegnologie en die moed om ’n taai, ou bedryf van binne af nuut te probeer bou.
Hierdie episode is oorspronklik in 2018 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Ernest North se storie vandag selfs skerper lees as toe: ’n Suid-Afrikaanse entrepreneur wat vroeg verstaan het dat versekering nie net goedkoper moes word nie, maar eenvoudiger, eerliker en meer menslik. Ernest is een van die drie aktuarisse agter Naked Insurance, saam met Alex Thomson en Sumarie Greybe. Hulle het ’n bedryf aangepak wat vir baie mense stadig, swaar en wantrouerig gevoel het — en dit probeer herontwerp rondom tegnologie, deursigtigheid en beheer in die kliënt se hande. Wat hierdie gesprek steeds sterk maak, is dat dit nie net oor ’n app of ’n digitale versekeringsproduk gaan nie. Dit gaan oor vertroue. Hoe bou jy ’n versekeringsmaatskappy in ’n mark waar mense dikwels reeds skepties is nog vóór hulle ’n polis koop? En hoe gebruik jy tegnologie sonder om die menslike probleem agter versekering te vergeet? Vandag is Naked nie meer net ’n vroeë insurtech-idee nie. Die maatskappy bied nou motor-, huis-, inhoud-, enkelitem- en troeteldierversekering aan, word deur Hollard onderskryf, en het in 2025 sowat R700 miljoen in nuwe befondsing bekom om groei, AI, outomatisering en produkontwikkeling verder te versnel. Hierdie is ’n gesprek oor entrepreneurskap, vertroue, tegnologie en die moed om ’n taai, ou bedryf van binne af nuut te probeer bou.
Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Hannon Bothma en Julius Swart se storie wys hoe ’n persoonlike passie, as dit lank genoeg met dissipline en vakmanskap gevoer word, uiteindelik ’n herkenbare Suid-Afrikaanse handelsmerk kan word. Hannon Bothma is vir baie mense die gesig van Glam Guru — die man van hare, grimering, styl en transformasie. Maar agter die televisiepersoonlikheid lê ’n langer entrepreneursverhaal: iemand wat van jongs af deur skoonheid en beeld gefassineer was, sy eerste salon op 25 geopen het, sy handwerk formeel geslyp het, en later saam met Julius Swart die HANNON-handelsmerk help bou het. Wat hierdie gesprek interessant maak, is dat dit nie net oor “mooi maak” gaan nie. Dit gaan oor hoe jy ’n naam bou in ’n bedryf waar vertroue, konsekwentheid en geloofwaardigheid alles beteken. Dit gaan oor smaak, maar ook oor harde werk. Oor kreatiwiteit, maar ook oor besigheid. Oor die vermoë om mense beter oor hulself te laat voel — en dan daardie vermoë in ’n volhoubare handelsmerk te omskep. Hierdie is ’n gesprek oor beeld, identiteit, entrepreneurskap en die lang pad agter ’n openbare naam wat vir baie Suid-Afrikaners sinoniem geword het met transformasie.
Hierdie was een van die mees afgelaaide episodes op Klipkouers. Dit is oorspronklik in 2020 opgeneem, maar ek bring dit nou weer terug omdat Mike Bolhuis se wêreld — misdaad, dwelms, geweld en die beskerming van kwesbare mense — vandag nog net so hard teen Suid-Afrika se werklikheid skuur. Mike Bolhuis is nie ’n sagte stem in die openbare gesprek nie. Hy praat reguit, hy ontstel mense, en hy vermy nie die donker dele van die samelewing nie. Vir jare het hy homself in die middel geplaas van sake wat baie mense eerder op ’n afstand sou hou: dwelmsindikate, georganiseerde misdaad, geweld teen vroue en kinders, en die beskerming van diere. Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is nie net Bolhuis se reputasie nie, maar die groter vraag daaragter: hoe reageer ’n samelewing wanneer misdaad nie meer net ’n nuusberig is nie, maar deel van gewone mense se daaglikse lewe word? In hierdie episode praat Bolhuis oor sy werk, sy dryfkrag en sy siening van verantwoordelikheid in ’n land waar te veel mense voel dat hulle op hul eie moet oorleef.
Hierdie episode is oorspronklik in 2019 op Klipkouers opgeneem. Ek bring dit nou weer terug omdat Hannon Bothma en Julius Swart se storie wys hoe ’n persoonlike passie, as dit lank genoeg met dissipline en vakmanskap gevoer word, uiteindelik ’n herkenbare Suid-Afrikaanse handelsmerk kan word. Hannon Bothma is vir baie mense die gesig van Glam Guru — die man van hare, grimering, styl en transformasie. Maar agter die televisiepersoonlikheid lê ’n langer entrepreneursverhaal: iemand wat van jongs af deur skoonheid en beeld gefassineer was, sy eerste salon op 25 geopen het, sy handwerk formeel geslyp het, en later saam met Julius Swart die HANNON-handelsmerk help bou het. Wat hierdie gesprek interessant maak, is dat dit nie net oor “mooi maak” gaan nie. Dit gaan oor hoe jy ’n naam bou in ’n bedryf waar vertroue, konsekwentheid en geloofwaardigheid alles beteken. Dit gaan oor smaak, maar ook oor harde werk. Oor kreatiwiteit, maar ook oor besigheid. Oor die vermoë om mense beter oor hulself te laat voel — en dan daardie vermoë in ’n volhoubare handelsmerk te omskep. Hierdie is ’n gesprek oor beeld, identiteit, entrepreneurskap en die lang pad agter ’n openbare naam wat vir baie Suid-Afrikaners sinoniem geword het met transformasie.
Hierdie was een van die mees afgelaaide episodes op Klipkouers. Dit is oorspronklik in 2020 opgeneem, maar ek bring dit nou weer terug omdat Mike Bolhuis se wêreld — misdaad, dwelms, geweld en die beskerming van kwesbare mense — vandag nog net so hard teen Suid-Afrika se werklikheid skuur. Mike Bolhuis is nie ’n sagte stem in die openbare gesprek nie. Hy praat reguit, hy ontstel mense, en hy vermy nie die donker dele van die samelewing nie. Vir jare het hy homself in die middel geplaas van sake wat baie mense eerder op ’n afstand sou hou: dwelmsindikate, georganiseerde misdaad, geweld teen vroue en kinders, en die beskerming van diere. Wat hierdie gesprek steeds relevant maak, is nie net Bolhuis se reputasie nie, maar die groter vraag daaragter: hoe reageer ’n samelewing wanneer misdaad nie meer net ’n nuusberig is nie, maar deel van gewone mense se daaglikse lewe word? In hierdie episode praat Bolhuis oor sy werk, sy dryfkrag en sy siening van verantwoordelikheid in ’n land waar te veel mense voel dat hulle op hul eie moet oorleef.
Hierdie episode is oorspronklik op BoerPot opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Jimmy Malan se storie wys hoe nuuskierigheid en innovasie oor geslagte gebou word. Die Malan plaas het oor meer as 110 jaar ’n sterk kultuur van nuuskierigheid en vooruitstrewendheid ontwikkel. Van die begin af het die stigter ’n punt daarvan gemaak om die beste plantmetodes toe te pas, en selfs Duitsland toe gereis om nuwe tegnologie en idees terug plaas toe te bring. Sy fokus is om die boerdery aan die beweeg te hou, aan te hou verbeter en nuwe maniere te vind om waarde te skep. Dit sluit hul kleinhandelbeen, Plantland, in — ’n netwerk van tuinsentrums en ’n aanlyn winkel waar hulle direk met die eindverbruiker skakel en hul produkte landwyd beskikbaar maak. In hierdie gesprek praat ons oor die plaas se geskiedenis, hoe hulle diversifiseer, die rol van Plantland, en wat Suid-Afrikaanse boere by hul Europese eweknieë kan leer.
Hierdie episode is oorspronklik in Augustus 2022 op BoerPot opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Charles Back se storie baie meer is as wyn en kaas. Dit gaan oor waardes, visie en hoe ’n mens ’n besigheid oor geslagte bou. Charles Back is die derde generasie eienaar van wyn en kaasprodusent Fairview in Paarl. Die opregtheid en eerlikheid van sy pa en oupa is waardes wat hy vandag nog uitleef. As leerder aan Paarl Gimnasium het hy vroeg blootstelling gekry aan diskriminasie, iets wat ’n blywende sensitiwiteit vir die underdog by hom geskep het. Hy sien wynbou nie net as ’n bedryf nie, maar as ’n manier om mense te bemagtig en vooruitgang in Suid-Afrika te dryf. In 2017 is hy aangewys as Wes-Kaap se Boer van die Jaar. Sy visie is eenvoudig. Om uiteindelik sy produkte direk aan die eindverbruiker te verkoop. Want as jy dit reg doen op die plaas, sal mense eerder na jou toe kom as om winkel toe te gaan.
Hierdie episode is oorspronklik in Maart 2022 op Nostalgooi opgeneem. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat Meyer se storie nie net oor skryf gaan nie. Dit gaan oor deursettingsvermoë, vakmanskap en hoe ’n mens iets wêreldklas uit Suid-Afrikaanse grond bou. Nié alleen het hy bykans eiehandig misdaadfiksie in Afrikaans laat herleef sedert 1994 nie, Deon Meyer is ook een van die “Nuwe Suid-Afrika” se bekendste uitvoerprodukte. Sedert sy eerste blitsverkoper, Feniks, het daar nog 14 romans uit sy pen verskyn. Sy boeke is in meer as 40 lande gepubliseer en in 27 tale vertaal. Meyer se pad na roem was alles behalwe maklik. In die genadelose leerskool van joernalistiek, en later as aspirantskrywer, moes hy leer om kritiek, afkeuring en mislukking te vat en aan te hou. Selfs kommentaar soos: “Hierdie ou sal nooit kan skryf nie” het hom nie gestop nie. Na sy deurbraak met die TV-reeks Orion in 1998 het Deon Meyer nie weer teruggekyk nie.
Hierdie episode is oorspronklik in Februarie 2022 op ’n ander podcast reeks, Nostalgooi, opgeneem het. Ek bring dit nou na Klipkouers, omdat hierdie gesprek met Kramer tydloos is; nie net as kunstenaar nie, maar ook as entrepreneur. Benewens die kommersiële sukses wat hy in die vroeë tagtigerjare met supertreffers soos ‘Blokkies Joubert’ behaal het, kan David Kramer met reg as ’n baanbreker van alternatiewe Afrikaanse liriek beskou word. Ironies genoeg het Kramer tydens sy universiteitsjare, in die apartheidsera, Afrikaans aanvanklik afgemaak as die taal van die onderdrukker. Met verloop van tyd het hy egter besef dat dit in werklikheid nié bloot die witmens se taal was nie. Dit was ook aan die Universiteit van Leeds waar die saadjie van liedjieskryf geplant is; ’n saadjie wat later sou uitgroei tot ’n roemryke loopbaan en bekroonde musiekteaterproduksies saam met wyle Taliep Petersen. Vir David Kramer was die belangrikste nog altyd om die Suid-Afrikaanse identiteit te ondersoek en iets eg Suid-Afrikaans te skep. Wat ’n bakgat mens.
In hierdie besonderse episode van Klipkouers Bosoorlog Stories het ek, Jacques Basson, die voorreg om met generaal-majoor Gert Opperman te gesels, 'n merkwaardige militêre leier met 'n indrukwekkende loopbaan van 33 jaar in die weermag. Bekend as die man wat die Voortrekker Monument gered het, deel Generaal Opperman sy ryk ervarings en insigte oor sy militêre loopbaan, sy tyd as hoof van die monument en die erfenisstigting, asook die aangrypende verhaal van hoe hy die oorskot van soldate uit Angola teruggebring het. Vroeë Jare en Militêre Loopbaan Gebore en grootgeword in Johannesburg, hoofsaaklik in Fairland, het generaal Opperman sy skoolopleiding by Hoërskool Linden voltooi voordat hy in 1963 by die weermag aangesluit het. Hy deel sy inspirerende reis van 'n jong seun wat aanvanklik 'n vegvlieënier wou word tot 'n gerespekteerde generaal, en beklemtoon dat sy sukses gebou is op harde werk, deeglike opleiding en wat hy noem "genade bo verdienste." Die Ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse Weermag Generaal Opperman bied 'n fassinerende blik op die transformasie van die Suid-Afrikaanse weermag, van 'n instelling met sterk Britse invloed tot 'n meer eiesoortige Suid-Afrikaanse identiteit. Hy bespreek hoe politieke veranderinge, toenemende bedreigings en nuwe uitdagings gelei het tot die instelling van nasionale diensplig, die ontwikkeling van plaaslike militêre doktrine en die uitbouing van die krygstuigbedryf. Die impak van operasies soos Operasie Savanna word ook bespreek, asook die waardevolle lesse wat hierdeur geleer is. Leierskap en Opleiding Met diepgaande insigte in militêre leierskap, beklemtoon generaal Opperman die noodsaaklike eienskappe van 'n effektiewe leier: kennis van jou oorsprong en bestemming, die bereidwilligheid om voor te loop en risiko's te neem, en 'n sterk mensgeoriënteerde benadering. Hy bespreek die waarde van die weermag se opleidingstelsel, nie net vir oorlogvoering nie, maar ook vir die ontwikkeling van leiers wat later sleutelposisies in verskillende sektore van die samelewing beklee het. Die Voortrekker Monument en Erfenisstigting Een van die mees fassinerende dele van die onderhoud handel oor generaal Opperman se betrokkenheid by die redding van die Voortrekker Monument. Hy vertel hoe hy onverwags die pos as uitvoerende hoof aanvaar het en die uitdagings om die monument te transformeer van 'n "morsdood" instelling met sterk apartheidsassosiasies tot 'n relevante erfenissentrum vir alle Suid-Afrikaners. Die stigting van die Erfenisstigting om ander bedreigde Afrikaner-erfenisplekke te bewaar, word ook bespreek, asook die suksesvolle destigmatisering van die monument wat gelei het tot ondersteuning van die Lottofonds en die regering. Die Terugbring van Soldate uit Angola Generaal Opperman deel die aangrypende verhaal van die Ebo-trust en die komplekse proses om die oorskot van Suid-Afrikaanse soldate uit Angola terug te bring. Hierdie emosionele reis van frustrasies en deursettingsvermoë het uiteindelik gelei tot die terugbring van die oorskot van drie van die vier soldate, wat nou in die muur van herinnering by die Voortrekker Monument rus. Hy beklemtoon die belangrikheid van afsluiting vir die families van diegene wat in die buiteland gesterf het. Advies vir die Jonger Generasie Met wysheid gebore uit 'n leeftyd van ervarings, bied generaal Opperman waardevolle raad aan die jonger generasie: wees bewus van jou omstandighede, moenie vashaak in die verlede nie, soek geleenthede (selfs oorsee), en wees proaktief. Hy beklemtoon die belangrikheid van 'n sterk kulturele, geloofs- en opleidingsagtergrond, asook die vermoë om dinge gedoen te kry. Sy Boek en Nalatenskap Die onderhoud sluit af met 'n bespreking van generaal Opperman se boek, wat sy lewensreis chronologies volg en perspektief bied op die gebeure van sy tyd. Sy doelwit was om sy ervarings eerlik te deel, sonder selfverheerliking, en om die jonger generasie insig te gee in die uitdagings en oorwinnings van 'n belangrike era in Suid-Afrika se geskiedenis.
Klipkouers 9de Verjaarsdag: Jacques Basson Se Terugblik & Toekomsvisie
9 JAAR VAN INSPIRERENDE GESPREKKE! Klipkouers vier vandag 'n mylpaal - Jacques Basson deel ons reis van toe tot nou, en gee 'n voorsmakie van wat voorlê. Van nederige begin tot 'n instelling in Afrikaanse podcasting! Nege jaar gelede het alles begin met 'n eenvoudige gedagte en 'n mikrofoon. Vandag staan Klipkouers as 'n baken van innovasie in die Afrikaanse digitale landskap, met meer as 350,000 aflaaie wat getuig van 'n reis wat veel meer geword het as net nog 'n podcast. "Inhoud is die goud van die 21ste eeu," sê die stem agter Klipkouers, terwyl hy terugkyk op 'n pad wat hom van 'n enkele program na 'n diverse media-portfolio gelei het. Die evolusie was merkwaardig. Wat begin het as Klipkouers, het uitgebrei na 'n familie van programme, elk met sy eie unieke stem en gehoor. Daar's Boerpot, wat die komplekse wêreld van landboubesigheid oopvou, BizCrush wat die gesprek internasionaal neem, en Herkouers wat die fynere puntjies van beesboerdery ondersoek. "Dis nie so eenvoudig soos om net 'n mikrofoon te koop en te begin praat nie," verduidelik hy. In 'n wêreld waar B2C-podcasts die hoofstroom domineer, het Klipkouers 'n ander pad gekies, met 'n fokus op B2B-inhoud. Hierdie strategie het vrugte afgewerp - vandag staan die program as die 109de top besigheidspodcast op Apple, en die 22ste in die entrepreneurskapkategorie, die enigste Afrikaanse stem in daardie sfeer. Die reis het gelei tot betekenisvolle vennootskappe. Samewerking met die Johannesburg Besigheidskool het nuwe horisonne oopgemaak in die wêreld van AI en kort kursusse. 'n Innoverende BEE-projek help om swart beesboere op te lei, terwyl 'n vennootskap met die Noordwes Universiteit se besigheidskool die krag van podcasting vir sosiale media bemarking ontgin. Die toekoms lyk belowend met 'n nuwe projek saam met John Deere Construction, wat die wêreld van mynbou en konstruksie sal verken, en 'n geheimsinnige projek met die Davinci Besigheidskool. Die e-boek 100, 'n versameling van die mees impakvolle onderhoude, sal die wysheid van nege jaar se gesprekke vasvang. "Ons is in die meesterskapfase," sê hy, verwysend na die spreekwoordelike 10,000 ure wat Malcolm Gladwell as die pad na uitmuntendheid beskryf. Die bosoorlogreeks gaan voort, nuwe terreine soos jag en die buitelewe word verken, en AI word ingespan om die massiewe hoeveelheid inhoud te bestuur. Die verhaal van Klipkouers is 'n testament tot die krag van volharding en strategiese denke in 'n vinnig-veranderende digitale landskap. Terwyl die span vorentoe kyk, is daar 'n duidelike visie: om meer sigbaar te wees, meer konsekwent met hul gehoor te skakel, en voort te bou op die fondament wat oor nege jaar gelê is. Die toekoms van digitale media in Suid-Afrika lyk blink, en Klipkouers is gereed om die volgende hoofstuk te skryf.
Bosoorlog Eps 2: SW Fourie-Nog Dieper in die Spes Magte se Wêreld
Met spesiale dank aan Wildman & Paratus Africa: 'n Diepgaande Gesprek met Sersant-Majoor SW Fourie "Kom ons begin met 'n glasie whiskey," sê Sersant-Majoor SW Fourie, 'n veteraan van Suidwes-Afrika (nou Namibië). Sy bynaam "SW" het 'n interessante oorsprong - dit kom van sy voorletters én sy Windhoekse herkoms. "In Durban by die basis het Riem de Jager opgemerk dat Windhoek se registrasie SW was, en so het ek SW geword - 'n naam wat nou al 40 jaar lank bly steek." Fourie praat met trots oor sy tuisland: "Namibië is 'n veilige land, omtrent so groot soos Suid-Afrika, maar met net 2.5 miljoen mense. Ons skiet nog die misdadigers daar - onlangs was daar 'n bankroof in Windhoek waar vier van die vyf rowers doodgeskiet is. Die vyfde een... wel, daaroor bly ek liewer stil." DIE ONTSTAAN VAN DIE SPESIALE MAGTE Die verhaal begin in die middel-sewentigerjare. "Die wêreldmagte het besef hulle is blind vir wat op die slagveld gebeur," verduidelik Fourie. "Dit het gelei tot die vorming van ons spesiale magte - die sogenaamde '30 Dirty Dozen'." Die eenheid het aanvanklik nou saamgewerk met die Rhodesiërs. "Ons het baie by hulle geleer - hulle was al diep in die oorlog toe ons begin het. Hulle het die RLI (Rhodesian Light Infantry) gehad vir vuurmagoperasies, en natuurlik die bekende Selous Scouts." Met 'n laggie voeg hy by: "In Rhodesië het ons Boere-aksent ons altyd weggegee - ons kon nie behoorlik Engels praat nie!" SAMEWERKING MET DIE ISRAELI'S In 1978 het die Israeli's na Fort Doppies gekom. "Kokie de Toi, Wyna de Toi se broer, was ons kursusleier. Hy het gesê, 'Daardie klomp Jode wat daar staan kom kyk hoe ons dit doen.'" Fourie vertel hoe hulle hul normale roetine gedemonstreer het - 'n sewe- of agtman-span wat kontak maak, hardloop, tussen mekaar skiet, en vuur-en-beweging uitvoer. "Een van daardie generaals het na my rugsak geloop en probeer dit optel - die rugsak het hom amper omgetrek! Hulle het vir Kokie gesê as hulle manne dit in die woestyn moes doen, sou hulle mekaar doodskiet." DIE VIER PILARE VAN SPESIALE MAGTE Fourie verduidelik dat die spesiale magte in vier hoofrigtings ontwikkel het: Bosoorlogvoering: Die kern van hul operasies See-operasies: Die sogenaamde "one-night stands" waar hulle depots, spoorlyne en brûe moes opblaas Lugoperasies: 90% van hul ontplooiings was nagspronge Stedelike oorlogvoering: Later ontwikkel vir operasies in buitelandse stede "1 Recce het letterlik alles gedoen," sê hy. "Ons het stedelike, bos-, lug- en see-operasies uitgevoer. 4 Recce het later bygekom as ons aanvalsduikers en padverkenners - hulle het ons in vyandelike gebied afgelaai en weer kom haal." PLOFSTOF-SPESIALIS Een van Fourie se spesialiteite was plofstof-hantering. "Dit was die tweede hoogste betaalde pos in die weermag, net na vegvlieëniers." Hy vertel van sy tyd as student-plofstofontlonter by Techs: "Ek het 'n van gehad, presies soos die een wat ons in die weermag gebruik het, met al die toerusting om bomme te ontlont. As my soeker afgegaan het tydens 'n lesing, het ek net verdwyn - die dosente het nooit regtig geweet waarmee ek besig was nie." UNITA EN GESPESIALISEERDE OPLEIDING 'n Groot deel van hul werk was die opleiding van UNITA-magte. "UNITA was ons buffer teen SWAPO," verduidelik hy. "Ons verste operasie was 650km in Angola in, waar ons spoorlyne moes ontwrig om die vyand se bewegings na Cuito Cuanavale te stuit." Fourie vertel van die uitdagings in hul opleiding: "UNITA en RENAMO het dieselfde gewoonte gehad - sodra hulle kontak maak, skree hulle 'Outomaties!' en maak 'n magasyn in sekondes leeg. Dit het ons lank geneem om hulle te leer dat dit ondoeltreffend is. Ons het hulle geleer om liewer 'double tap' te gebruik - twee skote op 'n slag, akkuraat gemik." EVALUERING VAN DIE VERSKILLENDE MAGTE Met jare se ervaring gee Fourie sy eerlike evaluering: "Van al die magte waarteen ons geveg het, was SWAPO die beste. Hulle het in Rusland opleiding gekry, maar hul beste ervaring het gekom van gevegte teen die Boere - ons het akkuraat geskiet en goeie taktiek gehad. Die ANC was aan die onderpunt - swak opgelei. Net bokant hulle was die Kubane - ook baie swak." DIE KUBAANSE KWESSIE "Op die hoogtepunt van die oorlog was daar tussen 20,000 en 30,000 Kubane in Angola," vertel Fourie. Hy deel 'n merkwaardige moment uit die vredesonderhandelinge: "Tydens 'n gesprek met Pik Botha het 'n Kubaanse generaal gedreig dat hulle nog 10,000 man sou stuur. Pik se antwoord was treffend: 'Ons sal net nog 'n duisend Suid-Afrikaners stuur - julle het tot nou toe net teen 2,000 van ons geveg.'" CUITO CUANAVALE EN UNITA SE OPOFFERING By Cuito Cuanavale het UNITA 'n kritieke rol gespeel. "Tussen ons gepantserde voertuie - die Olifant-tenks, Casspirs, Ratel 90's en Buffels - moes daar infanterie wees om die voertuie te beskerm teen RPG7-aanvalle. UNITA het daardie rol vervul. In daardie drie veldslae het meer as 2,000 UNITA-soldate gesterf."
Bosoorlog Eps 1: Die Recces: Binne die Wêreld van SA se Elite-eenheid
Met spesiale dank aan Wildman & Paratus Africa: Die Pad na die Recces Wanneer jy die naam "Recce" hoor, dink jy dadelik aan Suid-Afrika se elite-soldate. Maar min mense weet werklik wat dit gevat het om een te word. Sersant-Majoor SW Forie en Sersant-Majoor James lig vandag die sluier. Die keuringsproses was berug - slegs 4 tot 6 uit elke 100 man het dit gemaak. Aanvanklik was dit 'n drie-week marteling waar kandidate 800 kilometer moes stap of hardloop - omtrent 42 kilometer per dag. Later het dit verander na 'n korter, maar dalk nog meer uitmergelende toets van vier-en-'n-half dae. "Die sielkundige aspek was die belangrikste," vertel Forie. "Kandidate het 'n 24-uur rantsoen-pak gedra, maar as jy daaraan geraak het, was jy dadelik gediskwalifiseer. Net water was toegelaat. Geen slaap nie. Dit was 'n toets van wilskrag, nie spiere nie." Die "Meellopers" - senior operateurs en sielkundiges - het elke kandidaat fyn dopgehou. Hulle het 14 verskillende eienskappe gesoek: spanwerk, leierskap, deursettingsvermoë, en die regte soort aggressie. Interessant genoeg was dit dikwels die kleiner, maer manne wat die beste gevaar het. 'n Ander Soort Leierskap Die Recces se benadering tot leierskap was revolusionêr vir daardie tyd. "Ons het nie geglo in die gewone weermag se rigiede hiërargie nie," verduidelik James. "By ons kon enige lid van die span 'n leier wees - offisier of nie." Voor operasies het spanne vir maande geoefen. Elke man het presies geweet wat sy rol was. As dinge skeef loop, het die spanleier almal se insette gevra. "Dit was 'n broederskap van vertroue," sê Forie. "Jou span was jou familie." Operasie Amazon: Die Nag wat Lobito Geskud Het Een van die mees dramatiese stories wat hulle deel, is van Operasie Amazon - 'n aanval op Lobito se hawekompleks in Angola. Die beplanning was perfek, die uitvoering foutloos. Die span het maande in Durban geoefen - strand-landings, stedelike oorlogvoering, spesiale wapenhantering. Hulle is met C-130 vliegtuie na die teiken gebied, toe oorgeskakel na Israeli Strike Crafts. Om radar te flous, het hulle stadig beweeg, die skepe ver uitmekaar om soos vissersbote te lyk. In die donker nag het hulle met Zodiac-bote die hawe binnegesluip. Drie-en-twintig massiewe brandstoftenks, 'n sementfabriek, en LPG-fasiliteite was die teikens. Wagte is stilgemaak. Motors en motorfietse het verbygery, 'n partytjie was aan die gang op 'n nabye woonstelblok se balkon. Maar niemand het die Recces gewaar nie. Toe die span veilig weg was, het die myne ontplof. Die naghemel het opgelig soos daglig. 'n Russiese skip in die hawe het gesink. Die brandstofvoorraad na Suid-Angola was lamgelê. Die Menslike Kant Maar selfs die gehardste soldate het 'n sagte kant. James vertel van sy besluit om te bedank - die lang tye weg van sy familie het swaar geword. Kommandant Andre Besbuier het sy bedankingsbrief voor hom opgeskeur en die volgende dag 'n alternatief aangebied: 'n pos by Doppies-basis waar hy nader aan sy gesin kon wees. "Dit wys jou die Recces was meer as net 'n eenheid," sê James. "Ons het omgegee vir mekaar. Ons het verstaan dat elke operateur 'n mens was met 'n familie, met 'n hart." Nalatenskap Die Recces se verhaal is een van buitengewone dapperheid, slim beplanning, en onbreekbare broederskap. Hulle het bewys dat ware krag nie net in spiere lê nie, maar in die verstand en die gees. En miskien belangriker - hulle het gewys dat selfs die gehardste vegters ook mans met harte kan wees.
Rondetafelgesprekke: Talent & span ontwikkeling
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) se Sakeskool en die Klein Besigheid Instituut (SBI) het onlangs 'n reeks innoverende rondetafelgesprekke in Bothaville aangebied. Hierdie gesprekke, wat plaasgevind het in CNH Industrial se opleidingsfasiliteite in Bothaville, is gelei deur Jacques Basson van Klipkouers en het 'n platform geskep vir bedryfleiers om kritiese kwessies in die landbouspektrum te bespreek. 'n Hoogtepunt van die geleentheid was Prof. Nicolene Barkhuizen, Direkteur van die UV Sakeskool, se bekendstelling van nuwe landbou-opleidingskursusse. Haar aanbieding het veral klem gelê op die innoverende Plaasbestuurdersprogram, wat beloof om 'n nuwe era in landbou-opleiding in te lui. Sleutelonderwerpe wat bespreek is: - Innoverende kostebesparende strategieë met Penta Motor Group - Praktiese toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack & ClearFuel Technologies - BEE as 'n besigheidstrategie, met ontleding van algemene mites met Empowerlogic - Volhoubare sonkrag-oplossings vir die landbousektor met Solareff - Welvaartskeppingstrategieë vir landbou-entrepreneurs, met 'n fokus op algemene slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Rondetafelgesprekke: Toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) se Sakeskool en die Klein Besigheid Instituut (SBI) het onlangs 'n reeks innoverende rondetafelgesprekke in Bothaville aangebied. Hierdie gesprekke, wat plaasgevind het in CNH Industrial se opleidingsfasiliteite in Bothaville, is gelei deur Jacques Basson van Klipkouers en het 'n platform geskep vir bedryfleiers om kritiese kwessies in die landbouspektrum te bespreek. 'n Hoogtepunt van die geleentheid was Prof. Nicolene Barkhuizen, Direkteur van die UV Sakeskool, se bekendstelling van nuwe landbou-opleidingskursusse. Haar aanbieding het veral klem gelê op die innoverende Plaasbestuurdersprogram, wat beloof om 'n nuwe era in landbou-opleiding in te lui. Sleutelonderwerpe wat bespreek is: - Innoverende kostebesparende strategieë met Penta Motor Group - Praktiese toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack & ClearFuel Technologies - BEE as 'n besigheidstrategie, met ontleding van algemene mites met Empowerlogic - Volhoubare sonkrag-oplossings vir die landbousektor met Solareff - Welvaartskeppingstrategieë vir landbou-entrepreneurs, met 'n fokus op algemene slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Rondetafelgesprekke: Welvaartskeppingstrategieë vir landbou & slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) se Sakeskool en die Klein Besigheid Instituut (SBI) het onlangs 'n reeks innoverende rondetafelgesprekke in Bothaville aangebied. Hierdie gesprekke, wat plaasgevind het in CNH Industrial se opleidingsfasiliteite in Bothaville, is gelei deur Jacques Basson van Klipkouers en het 'n platform geskep vir bedryfleiers om kritiese kwessies in die landbouspektrum te bespreek. 'n Hoogtepunt van die geleentheid was Prof. Nicolene Barkhuizen, Direkteur van die UV Sakeskool, se bekendstelling van nuwe landbou-opleidingskursusse. Haar aanbieding het veral klem gelê op die innoverende Plaasbestuurdersprogram, wat beloof om 'n nuwe era in landbou-opleiding in te lui. Sleutelonderwerpe wat bespreek is: - Innoverende kostebesparende strategieë met Penta Motor Group - Praktiese toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack & ClearFuel Technologies - BEE as 'n besigheidstrategie, met ontleding van algemene mites met Empowerlogic - Volhoubare sonkrag-oplossings vir die landbousektor met Solareff - Welvaartskeppingstrategieë vir landbou-entrepreneurs, met 'n fokus op algemene slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Rondetafelgesprekke: Volhoubare sonkrag-oplossings vir landbou met Solareff
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) se Sakeskool en die Klein Besigheid Instituut (SBI) het onlangs 'n reeks innoverende rondetafelgesprekke in Bothaville aangebied. Hierdie gesprekke, wat plaasgevind het in CNH Industrial se opleidingsfasiliteite in Bothaville, is gelei deur Jacques Basson van Klipkouers en het 'n platform geskep vir bedryfleiers om kritiese kwessies in die landbouspektrum te bespreek. 'n Hoogtepunt van die geleentheid was Prof. Nicolene Barkhuizen, Direkteur van die UV Sakeskool, se bekendstelling van nuwe landbou-opleidingskursusse. Haar aanbieding het veral klem gelê op die innoverende Plaasbestuurdersprogram, wat beloof om 'n nuwe era in landbou-opleiding in te lui. Sleutelonderwerpe wat bespreek is: - Innoverende kostebesparende strategieë met Penta Motor Group - Praktiese toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack & ClearFuel Technologies - BEE as 'n besigheidstrategie, met ontleding van algemene mites met Empowerlogic - Volhoubare sonkrag-oplossings vir die landbousektor met Solareff - Welvaartskeppingstrategieë vir landbou-entrepreneurs, met 'n fokus op algemene slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Rondetafelgesprekke: BEE as besigheidstrategie & mites met Empowerlogic
Die Universiteit van die Vrystaat (UV) se Sakeskool en die Klein Besigheid Instituut (SBI) het onlangs 'n reeks innoverende rondetafelgesprekke in Bothaville aangebied. Hierdie gesprekke, wat plaasgevind het in CNH Industrial se opleidingsfasiliteite in Bothaville, is gelei deur Jacques Basson van Klipkouers en het 'n platform geskep vir bedryfleiers om kritiese kwessies in die landbouspektrum te bespreek. 'n Hoogtepunt van die geleentheid was Prof. Nicolene Barkhuizen, Direkteur van die UV Sakeskool, se bekendstelling van nuwe landbou-opleidingskursusse. Haar aanbieding het veral klem gelê op die innoverende Plaasbestuurdersprogram, wat beloof om 'n nuwe era in landbou-opleiding in te lui. Sleutelonderwerpe wat bespreek is: - Innoverende kostebesparende strategieë met Penta Motor Group - Praktiese toepassings van die Internet van Dinge (IoT) in landbou met Ctrack & ClearFuel Technologies - BEE as 'n besigheidstrategie, met ontleding van algemene mites met Empowerlogic - Volhoubare sonkrag-oplossings vir die landbousektor met Solareff - Welvaartskeppingstrategieë vir landbou-entrepreneurs, met 'n fokus op algemene slaggate om te vermy met PSG Wealth Pretoria-Oos
Die Afrikaanse film bedryf 20 jaar terug was nie die reus wat ons vandag ken nie. Die bedryf het ’n laagtepunt bereik na die suksesse van die 1970’s en 80’s, en baie was van die opinie dat daar net nie meer ’n mark vir Afrikaanse films was nie. Maar in die 2010’s het die bedryf floreer, met titels soos Liefling en Semisoet wat groot sukses by die loket behaal het. Dit is toe dat Cobus van den Berg, op daardie stadium nog in die toerisme sektor, besluit het om sy passie vir films te volg en saam met sy hedendaagse vennoot, Tim Theron, hul eerste film te maak: Klein Karoo. Ons gesels met Cobus oor die hoe hy van die korporatiewe wêreld na die film bedryf gespring het, die ongewone manier hoe hy kennis opgedoen het oor die bedryf, en die rolprente wat hy tot dusver vervaardig het.
Entrepreneurskap verg baie verskillende eienskappe, maar bowenal verg dit die vermoë om ’n geleentheid raak te sien, ongeag waar die geleentheid is. Ronel Bezuidenhout het so ’n geleentheid raakgesien in die gasvryheidsektor en dit met albei hande aangegryp. In 2001 het sy Capital Hotel Skool se deure oopgemaak, ’n tersiêre instansie wat gasvryheidsbestuur kursusse aanbied. EK gesels met Ronel oor hoe sy die skool begin het, watter kursusse hulle vandag aanbied, die belangrikheid van ondervinding terwyl mens studeer, en hoe om suksesvol te wees in die gasvryheidsektor.
Giniel de Villiers is 'n legende in die motorsportwêreld en ‘n trots Suid-Afrikaanse produk. Tussen 1997 en 2000, wen hy die Suid-Afrikaanse Touring Car kampioenskap vier keer. In 2003 maak hy 'n indrukwekkende Dakar debuut met Nissan, deur in die vyfde plek te eindig. Saam met Volkswagen, behaal hy 'n tweede plek in 2006 en 'n oorwinning in 2009. Met 'n loopbaan wat meer as twee dekades strek, is De Villiers 'n meester van konsekwentheid, met tallose Top 10 posisies en 15 podiumverskynings. As 'n hoeksteen van die Toyota Gazoo-span, spandeer hy baie van sy tyd om die Hilux te onwikkel in veral die Namibiese- en Kalahariwoestyn.
André Koegelenberg en Johan Pool se lewens is op hul koppe gedraai toe ‘n gasontploffing in 2019 hulle elektriese winkel vernietig het. Na jare se harde werk om hul reputasie op te bou en ‘n kliëntebasis te vestig was daar net een ding om te doen: om oor te begin. Die konsessiehouers van die ACDC Express in Worcester gesels oor hoe hulle in die bedryf beland het, die uitdagings wat hulle moes oorkom en die lesse wat hulle geleer het, asook hoe hulle slegs 10 dae na die ontploffing weer operasioneel was. Hulle deel ook besigheidswenke en wyshede vir jong entrepreneurs wat hulle danksy hulle 8 jaar in die bedryf geleer het.
Episode179: ”Maak my ’n Miljoenêr” Entrepreneur van die Jaar-kompetisie
Ek het gesels met Roedolf van der Westhuizen, die Uitvoerende Hoof van Die MOS Inisiatief en Albert van Wyk oor entrepreneurskap. Ons het veral gesels oor Albert se televisiereeks op VIA "Maak my 'n Miljoenêr" Entrepreneur van die Jaar-kompetisie, waar Hoërskool kinders wat hul eie besighede bedryf, meegeding het om die gesogte titel. Gaan luister gerus ook na die nuwe podcast reeks, Pot Vol Kennis, wat ek saam met die MOS Inisiatief aangepak het. Ons help jou om op ’n ander manier te dink oor onderrig en die toekoms van onderrig.
Andrew Bartlett het sy eerste groot besigheid in telekommunikasie in Bloemfontein opgebou. 'n Kombinasie van te vinnige en te diverse groei, tesame met Covid as kersie op die koek, het gelei tot die ineenstorting van die besigheid. Sy Covid-storie begin in 'n diep, donker geestelike gat. Gelukkig is sy post-Covid-storie 'n nuwe begin met 'n nuwe vennootskap wat oa 'n gemeenskapsradiostasie, 'n nuwe ateljee, 'n nuwe podcast reeks, 'n nuwe mediahuis genaamd Miele Media, 'n UFC-klub, en selfs vriesbaddens en 'n hyperbaric oxygen chamber insluit. Dit was ‘n mondvol! Ek benodig suurstof!
"Wanneer jy oorweeg om sonpanele te installeer, is dit noodsaaklik om navorsing te doen oor die maatskappy wat jy van plan is om te gebruik, en te verseker dat die produk wat gebruik word in Suid-Afrika gediens kan word, anders gaan jy probleme ervaar," sê Andries, eienaar van die ACDC Express in Nelspruit. Andries het in verskeie bedrywighede gewerk, insluitend die klerebedryf, wegneemetes, en die petrolbedryf, voordat hy in die elektriesebedryf sy merk gemaak het. “Met 'n produkreeks van amper 36,000 in die winkel,” voeg hy by “is dit nie altyd maklik om by te bly met al die tegniese aspekte van alles nie, maar as ons nie dadelik 'n antwoord het vir ons kliënte nie, sal ons beslis die antwoord kry.”
In hierdie podcast-episode voer podcaster, Jacques Basson, 'n gesprek met legendariese Suid-Afrikaanse akteur Arnold Vosloo. Vosloo, bekend vir sy rolle in Hollywood-rolprente soos The Mummy en Blood Diamond, bespreek sy voorneme om jaarliks na Suid-Afrika terug te keer om aan Afrikaanse projekte te werk. Die gesprek dek sy grootwordjare, sy loopbaan in Hollywood, en sy nuutste projek, die Afrikaanse drama Plan B, geïnspireer deur Deon Meyer se karakters. Vroeë Lewe en Familie Vosloo se ouers was reisende verhoogakteurs in Suid-Afrika voor die koms van televisie Hulle het klein dorpe besoek om Afrikaanse toneelstukke op te voer Sy vader het later oorgeslaan na die vertoning van films in hierdie dorpe Vosloo se vroegste herinneringe is van films kyk by die inryteater waar sy vader gewerk het Hierdie ervaring het die saadjie geplant vir sy toekomstige loopbaan Hy het van jongs af geweet hy wou 'n akteur wees Die familie het uiteindelik in Alberton gevestig Hy koester goeie herinneringe van familie-byeenkomste en films kyk saam met familie Hy handhaaf steeds 'n hegte verhouding met sy suster, Nadia Loopbaan begin in Suid-Afrika Vosloo se formele akteursopleiding was kort Hy het Pretoria Technikon vir 'n kort tydperk bygewoon voor hy 'n pos by TRUK gekry het By TRUK het hy skoolvoorgeskrewe werke opgevoer Hy het 'n agent gekry en is as die skurk in die Afrikaanse reeks Meisie van Suidwes gekas Dit was 'n keerpunt in sy loopbaan Hy het dit opgevolg met verhoogwerk en 'n rol in die suksesvolle Boetie-flieks Die Hollywood-konneksie Vosloo het na Hollywood oorgeskakel na werk aan Amerikaanse produksies in Suid-Afrika Mede-akteur Brian James het hom aangemoedig en aangebied om hom met kontakte in Hollywood te help 'n Toevallige ontmoeting het gelei tot 'n rol in 'n toneelstuk wat deur die VSA getoer het Dit het hom onder die aandag van 'n Hollywood-agent gebring Dit het gelei tot oudisies en sy uiteindelike rol in Hard Target, onder regie van John Woo Die film se sukses het deure in Hollywood vir hom oopgemaak Die Belangrikheid van Verhoudings en die Rol van Agente Vosloo beklemtoon die belangrikheid van verhoudings in die filmbedryf Hy was in The Mummy film danksy vervaardigers wat hom van Hard Target onthou het 'n Sterk agent is noodsaaklik om raakgesien te word en oudisies te kry Werk aan The Mummy en Ludik Vosloo deel staaltjies van die stel van The Mummy, insluitend 'n humoristiese uitruiling met medespeler Brendan Fraser Hy bespreek ook sy rol in die Netflix-reeks Ludik, verfilm in Pretoria Die reeks se sukses het hom aan 'n wyer gehoor bekend gestel deur stroomplatforms Die Suid-Afrikaanse Filmbedryf en die Opkoms van Kaapstad Vosloo beklemtoon Kaapstad se groeiende prominensie as 'n filmlokasie Die diverse liggings en gunstige wisselkoers maak dit aanloklik vir internasionale produksies Hy merk egter op dat meer groot klankstudio's nodig is om groter-begroting films te lok Lewe in Santa Monica en Toekomsplanne Vosloo beskryf sy huidige lewe in Santa Monica en sy vrou se werk Hy spreek sy voorneme uit om meer tyd in Suid-Afrika deur te bring, veral langs die Wes-Kaap Hy en sy suster ondersoek verskeie dorpe as moontlike plekke om te vestig Slotgedagtes Vosloo herbevestig sy begeerte om aan outentieke Suid-Afrikaanse stories te werk Hy vind die samewerkende proses van filmmaak die bevredigendste Die gesprek eindig met 'n dankie aan luisteraars en 'n versoek om met die podcast op sosiale media betrokke te raak
Het jy al ooit gewonder waarom ry daar meestal oorsee-vervaardigde “rowwe-onbeskofte-ruwwe-terrein-bakkies” in Afrika rond? Wel, dis aan die verander. ‘n Vrystater het opgehou wonder. ‘n Plan gemaak en gedoen! So is die bekostigbare, taai, betroubare, geen fieterjasies Brandt BRV-werkeselbakkies in Bloemfontein gebore en nou ook vervaardig. Ek het onlangs die spartaanse, duursame, lae onderhoud, veldry-voertuig met sy stewige vragdravermoë by die Agriculture.Golf-gholfdag in Bloemfontein, te siene gekry. Ek het ook met die man agter die bakkies wat internasionale motorvervaardigers op eie werf aangedurf het, Stian Brandt van Brandt Radical Vehicles, gesels.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Dr Abraham Brink was a leading figure in the manufacturing industry for decades. This is shown by the fact that in 2014 he was chosen as president of the International Institute of Synthetic Rubber Producers in Houston. Brink joined the Karbochem division of Sentrachem in 1977 as head of research and development. More than 30 years later, as a director of Karbochem, he played a key role in the management buyout of Dow SA in 2003. Brink believes there is always a solution for every problem, no matter how big. However, he also thinks that South Africa currently lacks the specific niche skills to handle large projects.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Come along on a journey with me as we delve into the African business world with Dr. Rutendo Hwindingwi. With over 20 years of expertise, he's the man and founder behind Tribe Africa Advisory, crafting business programs for major companies across the continent. Beyond the suits and strategies, he also wears hats as the non-exec director of the British Chamber of Business in Southern Africa and the Chairman of the American Chamber of Commerce Digital Forum Committee. Rutendo recently gifted us with his latest book, "Reflections Of A Son Of The Soil: A Collection Of 55 African Proverbs." and that was also the starting point of a fun and laughter episode as we delve into his vast experience, the nuances and opportunities of doing business in Africa.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Workplace productivity is commonly assessed by evaluating the influence an employee has on the business and its stakeholders, explains Marie Huyser, HR Director of Porcupine Union. Porcupine Union is a company specialising in providing user-friendly HR technology, HR systems, and innovations to diverse industries and part of the King Price group of companies. They are currently in the midst of establishing an office in the United Kingdom. According to Huyser, despite the potential support from artificial intelligence in recruitment technology, it can never entirely substitute human interaction. She emphasizes the difficulty of creating a system that is both straightforward and user-friendly for both managers and employees.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: I discuss the challenges kickstarting and managing a successful business in South Africa with Phillip Moore, an accomplished entrepreneur. Drawing on his four-year stint as an Operations Manager in Nigeria and his venture into the medical software sector upon returning to South Africa, Phillip shares invaluable insights. I delve into his entrepreneurial journey, which led to investments in Rhino SA, a prominent technical brand specialising in rugby gear and apparel.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Seeking to transform service delivery in the motor industry, Julie Calidicott became an automotive industry entrepreneur. She established Pinewood SA, addressing the challenge of reselling, implementing, and managing the Pinewood Dealer Management System software for South African motor dealerships. This product is intended to help dealerships deliver better client service in a very complex, multifaceted environment. Now, years later, the motor industry and the vehicle dealership franchise model are experiencing disruption and revolution. Customers are also becoming even more demanding, while the world is increasingly moving online, making big data all the more important. At it again, Julie has recently launched an auto tech company, Motify, exploiting new opportunities to improve automotive customer service delivery through people-driven big data. I talked to her about this and other developments around vehicle industry service delivery.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: While there are ongoing discussions regarding the perceived shortage of skills in Africa, an entrepreneur from Soweto, Africa Nkosi, the co-founder of Khonology, a software development business, is dedicated to demonstrating that Africa unquestionably possesses the capability to create world-class business solutions through technology, digitisation, and automation, as well as compete on a global scale. "The core issue is not the potential or skills," he emphasizes, "but what is taught at universities, in contrast to what the market truly demands. With Khonology, we have successfully harnessed the power to deliver substantial business value, promote equal revenue sharing, and drive employment opportunities." A substantial portion of their business revolves around bringing ideas to life, creating scalable solutions, and identifying and nurturing the right talent.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Venete Klein, a renowned business author and the owner of a highly successful consulting firm, shares the winning formula for success: "Keep your focus sharp and outwork everyone around you." With humble beginnings as a waste clerk in the banking sector in 1978, Klein's determination propelled her to become the first female Executive Director for Barclays in South Africa in 2005. In 1997, she participated in the Nelson Mandela professional development program, which provided valuable international experience in the US banking sector. As the first female president of the Afrikaans chamber of business, Klein emphasizes the importance of making a meaningful impact and understanding the intricate details of one's business to ensure sustained growth.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Jason Morris's journey started in the cinema business before taking a daring leap and founding a freight company with just R750, resulting in an impressive R20 million turnover in one year. Later, excelling in law as a debt counsellor, Jason emphasizes the importance of an information-driven society and advanced technology, giving the younger generation a 'business headstart.' As the Managing Co-Director of Snaid and Morris, a prominent law firm in South Africa and the UK, they specialize in insolvency, litigation, and family law, thriving on strong relationships, even attracting foreign interest. Jason's tenacious "do-it-yourself" attitude keeps him ahead in the game.
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Even as a young schoolboy, Thina Nodada showcased his entrepreneurial spirit, standing out from the crowd. However, he soon realised that he had a burning desire to carve his own path. With this fierce determination, Thina embarked on a transformative journey, honing his skills through a rigorous graduate program focused on imports and exports while working for a prominent logistics company. Driven by a vision to make a lasting impact, Thina Nodada founded Waymaker Trade Solutions in 2018—a groundbreaking global trade solutions company. Acknowledging the untapped potential of Africa, he couldn't help but feel a sense of regret. While the continent exported its valuable resources, it wasn't producing enough goods for its own needs, but this represents an immense opportunity for Africa from a trading standpoint. klipkouers.com
BizCrush Sponsored by the SLC Group: The director of a company needs to stay close to the coalface, yet remain detached enough to effectively direct the business. This, according to Brian Lupton-Smith, has been the key to the success of Witon Chemicals over the past quarter of a century. Witon is a Latex Compounding organisation servicing the local Textile and Flooring industry. Born in the Cape but bred in KZN, Brian’s character as a young man was shaped through experiences on the Unicorn Shipping fleet and during the Border War, before being mentored in the Carpet industry by Stephan Colle at Belgotex. Brian places a high premium on mentoring, as he believes Witon is all about its people. As he says, “If they can grow, they will grow the business…” klipkouers.com
BizCrush Sponsored by the SLC Group: This is Yaron Assabi’s mission in life. As a proud cancer survivor, Assabi is an entrepreneur who is passionate about ICT. The Digital Solutions Group (www.dsg.co.za), established in 1998, was his brainchild. DSG specialises in relationship marketing solutions. The art of relationship marketing, says Assabi, is about having real relationships. As was the case with his fight against cancer, Assabi also believes that one has to be resilient, and have the necessary tenacity, to make it in business. Most of all, however, you need to keep things exciting, and have fun!
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Although not as hands-on as he used to be 20 years ago, Duram MD Mike Stekhoven still has his finger firmly on the pulse of the paint industry. The Duram family business originated in 1981, when Stekhoven bought a company that had developed a polyurethane waterproofing product called Duram 195. Since then, Duram has continuously pushed the boundaries of ‘smart paint’ over the past 40 years. Such as their introduction of Raincote, the first acrylic waterproofer for the retail trade in South Africa. Describing an entrepreneur as the eternal optimist, Stekhoven maintains that focus, in business, is the most critical ingredient for success. klipkouers.com
BizCrush Sponsored by the SLC Group: Alex MacPhail had a fascination with flying from a young age and has been a professional pilot for 21 years. Trained as an Air Force pilot, MacPhail spent three years flying formation aerobatic displays with the Silver Falcons. Thereafter he piloted Airbus and Boeing airliners all over the world for 12 years, before being retrenched due to the demise of SAA. MacPhail’s entrepreneurial instincts took over, though, and he now shares insights, from more than two decades of professional aviation, as a keynote speaker. And, as host of 'Alex MacPhail Podcast' and 'World Championship Air Race' podcast, he has interviewed more than 100 world class performers from across the globe. www.klipkouers.com
Fanie Ferreira oor Die Stryd teen Bek-en-Klouseer & Nuwe MPO Ontwikkelings
In hierdie openhartige gesprek bespreek ons die huidige stand van sake in die Suid-Afrikaanse suiwelbedryf, met 'n spesifieke fokus op die bek-en-klouseer (BKS) krisis en die opwindende nuwe statutêre maatreëls vir die Melkprodusente-organisasie (MPO). Hier is 'n blik op die belangrikste deurbrake en toekomsplanne wat ek, Fanie Ferreira, tydens die onderhoud gedeel het. Die Stand van Bek-en-Klouseer Inentings Die inentingsveldtog het geweldige momentum gekry. Die eerste rondte inentings is klaar in byna die hele land, insluitend die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en die noordelike provinsies. Die Wes-Kaap is tans die laaste brandpunt as gevolg van onlangse uitbrake en vroeëre tekorte aan entstoftoekennings. Daar is nog ongeveer 110 000 tot 120 000 diere in die Wes-Kaap wat ingeënt moet word. Die groot wen vir ons bedryf is dat die privaatsektor nou direk betrek word; ons het ons laaste paar honderd duisend dosisse direk as bedryf ontvang om self te versprei en toe te dien. Daarbenewens beteken die ooreenkomste met lande soos Argentinië en Turkye dat ons eersdaags 'n groot stroom entstof sal ontvang om ons teikens te bereik. Biosekuriteit en Seksie 9 & 10 Maatreëls Voorkoming bly 'n langtermyn proses wat 'n gesamentlike poging regoor die landbou-waardeketting verg. Biosekuriteit vereis 'n totale kopskuif ("mindset") vir almal betrokke. Ons het geleer dat die BKS-virus ook deur die lug kan versprei, soos onlangs in die varkbedryf gesien is. Die nuwe Seksie 10 skema sal privaat individue uiteindelik toelaat om self entstof aan te koop om hulle kuddes te beskerm. Seksie 9, wat beheermaatreëls en kwarantein reël, behoort ook binnekort afgekondig te word. Danksy nuwe navorsing hoop ek, as Fanie Ferreira, om kwaranteinregulasies tot 28 dae te beperk sodat boere steeds besigheid kan doen. Nuwe Era vir die MPO: Statutêre Heffings (Vanaf 1 Julie) Die MPO is op die drumpel van 'n baie opwindende fase na 'n suksesvolle mediasieproses met SAMPRO. Die nuwe statutêre maatreëls tree amptelik op 1 Julie in werking. Die MPO neem volle verantwoordelikheid vir drie hoofprojekte: Transformasie, Navorsing & Ontwikkeling, en 'n splinternuwe Dieregesondheidsprojek. Projekte soos Suiwelstandaarde en Ekonomie & Markte sal nou met SAMPRO gedeel word. Transformasie is 'n enorme uitdaging aangesien dit tot R50 miljoen kan kos om 'n enkele kommersiële boer te vestig, maar ons pak dit positief en deursigtig aan. Soos Fanie Ferreira tydens die gesprek benadruk het, lê ons grootste krag egter in lede-betrokkenheid; meer as 85% van melkboere betaal steeds vrywillig heffings, wat dui op die groot vertroue in die organisasie se werk op grondvlak. 'n Belangrike Gedagte vir die Pad Vorentoe: Voorkoming van BKS is in wese 'n 50-jaar proses as 'n mens na ander lande kyk, maar met die regte konstante samewerking glo Fanie Ferreira dat ons hierdie krisis vinniger onder beheer sal kan kry.
Bek-en-klouseer, Veediefstal en Naspeurbaarheid: Willie Clack oor die Groot Uitdagings vir SA Boere
Hoe hou bek-en-klouseer, veediefstal en naspeurbaarheid met mekaar verband, en wat moet verander om Suid-Afrika se veesektor te beskerm? In hierdie gesprek gesels die gasheer met Willie Clack oor die realiteite op plase waar Foot-and-mouth disease reeds in omliggende gebiede voorkom, en hoe houdings, biosekuriteit en samewerking ’n groot rol speel in die bestuur van die krisis. Willie verduidelik hoe vinnig ’n uitbreking kan versprei. In ’n bekende geval in 2019 het diere vanaf ’n enkele veiling na 187 verskillende bestemmings beweeg; ’n perfekte voorbeeld van die sogenaamde “snowball”-effek wat siektebeheer baie moeiliker maak. Die gesprek raak ook aan belangrike temas soos: • Waarom veediefstal sedert 2018 met ongeveer 30% afgeneem het. • Hoe streng biosekuriteitsreëls by veilings sedert 2020 groter bewustheid geskep het. • Die rol van die Livestock Identification and Traceability System South Africa om naspeurbaarheid in die veesektor te verbeter. • Hoe tegnologie soos die E2 Project help om plattelandse paaie en veebewegings te monitor. Willie bespreek ook die groter strukturele probleme, soos verouderde wetgewing, beperkte samewerking tussen sektore en die noodsaaklikheid dat boere hul houding teenoor biosekuriteit moet verander. Volgens hom gaan die toekoms van die bedryf afhanklik wees van samewerking tussen boere, georganiseerde landbou, die staat en wetstoepassing. Met nuwe entstowwe wat beskikbaar raak en groter bewustheid oor biosekuriteit, glo hy daar is steeds 'n lig in die tonnel vir die Suid-Afrikaanse veesektor.
Strategiese Kruisteling in die Beesbedryf: Wikus deel Praktiese Insigte uit Homestale
In hierdie episode gesels Jacques met Wikus, bestuurder van Alta Genetics Suid-Afrika, oor sy praktiese ervaring en insigte in moderne beesboerdery. Sedert 2019 werk hy saam met Lexi Bramley by Homestale om die kommersiële potensiaal van die Afrikaner–Angus-kruising te ontwikkel en te verfyn. Hierdie gesprek fokus op hoe gestruktureerde genetiese keuses en data-gedrewe bestuur ’n direkte impak het op produktiwiteit en winsgewendheid. Wat jy in hierdie video sal leer: Aanpasbaarheid en Prestasie: Waarom die Afrikaner-koei ’n uiters betroubare moederlyn bied, en hoe Angus-genetika vleiskwaliteit en groei verbeter. Boerdery as ’n Besigheid: Die belangrikheid van ’n professionele, data-gedrewe benadering tot besluitneming. Kruisteling en Heterose: Hoe kruisings onmiddellik voordele bied in vrugbaarheid, melkproduksie en bestuursgemak. Prestasiemeting: Die waarde van konsekwente weegdata en teelwaardes om genetiese vooruitgang te versnel. Markgerigtheid: Hoe ’n eenvormige, voorspelbare produk beter pryse en premies in voerkrale behaal. Biosekuriteit: Praktiese riglyne om kuddegesondheid te beskerm, met spesifieke fokus op siektebeheer en inentings. Wikus beklemtoon dat volhoubare sukses in landbou berus op voortdurende verbetering, om doelbewus elke seisoen beter te produseer as die vorige een deur die effektiewe gebruik van genetika en betroubare data.
Suid-Afrikaanse Varkbedryf: Pryse, Biosekuriteit en Pork 360
Oorsig Hierdie episode gee ’n omvattende ontleding van die Suid-Afrikaanse varkbedryf in 2025: van biosekuriteit en Afrika-varkpes, tot Pork 360, graanpryse, varkvleisverbruik, genetika, kommersiële produksie, bemarking en die waardeketting. SAPPO se rol, die impak van hoë insetkoste, en die groeigeleenthede vir 2026 word volledig ontleed. 1. Die Varkbedryf se Pad na Herstel in 2025 Die varksektor het moeilike jare oorleef: • Afrika-varkpes (AVP) in 2018 • COVID-19 • Rekordhoë graanpryse (mielies teen R6 000/ton in 2024) In 2025 draai die sektor egter positief: • Graanpryse daal • Varkkarkaspryse styg • Hoër beesvleispryse weens Bek-en-Klouseer (BKS) skep verdere momentum vir varkvleis Varkprodusente kan weer uitbrei, intensifiseer en vir 2026 beplan. 2. Bedryfskoste, Produktiwiteit en Genetika Twee-derdes van produksiekoste is voer (mielies & soja). Ten spyte hiervan het die sektor volhoubaar gebly deur: • Beter slagkwaliteit • Hoër aantal varkies per sog • Massiewe genetiese verbeterings Suid-Afrika gebruik wêreldklas varkgenetika: semen word elke 7 weke ingevoer. Varkproduksie is ’n hoogs berekende, skoon, tegniese proses. 3. Die Varkwaardeketting: Van Eskort tot Sog- en Groei-eenhede Die bedryf funksioneer in verskeie modelle: • Volledig geïntegreerde stelsels (produsent → abattoir → kleinhandel) • Geskeide sog- en groeieenhede • Waardekettinguitbreiding deur primêre produsente Toetrede is duur en kapitaalintensief. Die kommersiële minimum skaal beweeg na 400 sôe, teenoor 200 ’n paar jaar gelede. 4. Dieregesondheid, Biosekuriteit en Handel Biosekuriteit is die basis van oorleefbare varkproduksie. • AVP-ervarings het praktyke verbeter • Geen BKS-gevalle in varke tydens die beesbedryf se uitbreking nie • Beweging in beheerde gebiede bly ’n uitdaging Kompartementstelsels Die varkbedryf gebruik gesertifiseerde siektevrye kompartemente (“geo-omheining”), ideaal vir intensiewe eenhede en streekgebonde handel. 5. Bemarking, Verbruikersopvoeding en Varkvleispersepsies SAPPO het ’n sterk nalatenskap van: • Handelsmerkbou • Digitale bemarking • Resepontwikkeling • Karkasbalansering • Onderwys oor snitte soos varknek en vark-ribeye Belangrike wanopvattings word aangespreek: • Mite: varkvleis veroorsaak mangelontsteking • Mite: varkvleis is te vet (’n varktjop is ’n maer proteïen) • Mite: varkproduksie is onhigiënies Varkvleisverbruik in SA is laag teenoor Europa of China – ’n groot groeigeleentheid. 6. Naspeurbaarheid & Kwaliteitversekering: Pork 360 Pork 360 (sedert 2013) verseker: • Dierewelsyn • Biosekuriteit • Produksieprosesse • Volledige digitale naspeurbaarheid vanaf plaas tot abattoir Dit is hoofsaaklik ’n B2B-kwaliteitsversekeringsprogram wat die hele waardeketting se vertroue bou. 7. Ontluikende Boere en SAPPO se Rol SAPPO ondersteun kleiner boere (5 – 150 sôe) deur: • Besigheidsontwikkelingsbestuurders • Produksie-opleiding • Biosekuriteitsopgraderings • Produktiwiteitswins Hierdie boere kry beter toegang tot informele markte, mits hul standaarde op kommersiële vlak kom. 8. Samewerking en Hoë-Tegnologie Produksie Varkboerdery funksioneer soos ’n geslote, gemeganiseerde fabriek waar: • Genetika streng beheer word • Biosekuriteit alles bepaal • Produksie meetbaar en herhaalbaar is Werkgroepe is skaars omdat fisiese byeenkomste groot siekterisiko’s inhou.
Oorsig Suid-Afrika beleef sy ernstigste Bek-en-Kloueerseer (B&K) krisis in lewende geheue. Hierdie episode bied ’n omvattende ontleding van die huidige stand van sake, waarom die virus buite beheer is, die ekonomiese risiko’s, die mislukkings in beheer, en die terreinverskuiwende oplossings wat onmiddellik geïmplementeer moet word om ’n nasionale landboukatastrofe te voorkom. Die bronne bied ’n in-diepte bespreking oor die kritieke toestand, die redes vir die huidige krisis, en die pad vorentoe. 1. Huidige Stand van Sake: B&K buite beheer Die sprekers is dit eens dat hierdie die ergste B&K-uitbraak van hul loopbane is. • Die hoeveelheid positiewe gevalle volg ’n eksponensiële kurwe – dit word weekliks erger, nie beter nie. • Die siekte is nie meer beperk tot intensiewe produksiestelsels nie; stoet- en primêre boere word nou wyd geraak. • Laboratoriums is oorweldig en weke agter, met tot 400 monsters wat daagliks wag om getoets te word. 2. Wat B&K is – en waarom dit so ekonomies vernietigend is B&K is ’n virale siekte met drie subtipes in Suid-Afrika, wat letsels veroorsaak aan die bek en hoewe. Diere herstel oor die algemeen, maar die ekonomiese impak is massief. Suiwel • Melk word onverkoopbaar weens verhoogde somatiese seltelling. • Kwarantyn blokkeer beweging, slagtings en produksie; boere moet steeds voer teen vol koste. Beesvleis • Diere word onmiddellik onbemarkbaar, veral vir voerkrale en uitvoerkanale. Klein- en Kommunale Boere • Finansiële impak is kleiner, maar onbeheerde beweging in hierdie segment is waarskynlik die grootste verspreider van die virus. 3. Waarom die situasie buite beheer raak 3.1 Onbeheerde dierebeweging Diere word onwettig geskuif vir sosiale en kulturele geleenthede sonder permitte. 3.2 Besmetlike vervoer Trokke word nie behoorlik skoongemaak nie en dra die virus van plaas tot plaas. Geen gevolge vir nie-nakoming nie. 3.3 Gebrek aan openbare begrip Verkeersbeamptes, kleinboere en die breër publiek verstaan nie die siekte of die permitregulasies nie. 3.4 Staat se kapasiteitsprobleme Omdat B&K ’n staatsbeheerde siekte is, moet die staat beweging beheer – maar die proses is traag, hiërargies en onderbeman. 3.5 Inentingsdilemma Huidige entstowwe veroorsaak dat diere positief toets, wat uitvoere blokkeer. Dit verhinder effektiewe massavaksinasie. 4. Oplossings: Wat onmiddellik moet gebeur 4.1 Tegnologie en Naspeurbaarheid Papierstelsels faal. Tegnologie is ononderhandelbaar. • ID Scan en digitale identifikasie: Pin-ligging, oorsprong, rooi sone-verifikasie en naspeurbaarheid vir elke dier. • Risikobestuur by veilings: Veilingshuise kan diere weier wat uit hoërisiko-areas kom of wat geen gesondheidsgeskiedenis het nie. 4.2 Inenting as stabiliserende strategie Inenting is die mees logiese, onmiddellike instrument om verspreiding te stop. • Buffer-inenting werk en moet aggressief uitgebrei word. • Kapasiteit vir entstofproduksie moet dringend verhoog word. • Beheerde slagting vir ingeënte diere moet toegelaat word om finansiële verliese te beperk. • Toekomstige entstowwe wat onderskei tussen ingeënte en natuurlik besmette diere is ongeveer 12 maande weg. 4.3 Afdwinging en regeringsoptrede Die staat het die mag om die polisie en weermag in te span vir bewegingbeheer. Dit gebeur egter nie, ten spyte van die omvang van die krisis nie. • Dierebeweging moet onmiddellik streng gekontroleer word. • Afdwingbare stelsels moet ingestel word – privaat sektor sal waarskynlik eerste moet beweeg. • Boere, veilingshuise en voerkrale moet self risikosones definieer en aankoop uit sekere areas weier totdat beheer herstel is. 5. Die Pad Vorentoe Suid-Afrika moet terugkeer na: • streng, beproefde siektebeheer • tegnologie-gedrewe naspeurbaarheid • massabufferinenting • afdwingbare bewegingsbeheer Sonder drastiese ingryping verloor Suid-Afrika sy uitvoermarkte permanent, met rampspoedige gevolge vir voedselsekuriteit, werksgeleenthede en kommersiële boerdery.
Ons gesels met innoverende boere, veeprodusente, en verskaffer-vennote in die voorsieningsketting wat ons voedselstelsel moontlik maak. Perfek vir veeboere, plaasbestuurders en landbou-entrepreneurs wat hul bedrywighede wil optimaliseer en winste wil maksimeer.
Ons gesels met innoverende boere, veeprodusente, en verskaffer-vennote in die voorsieningsketting wat ons voedselstelsel moontlik maak. Perfek vir veeboere, plaasbestuurders en landbou-entrepreneurs wat hul bedrywighede wil optimaliseer en winste wil maksimeer.
In hierdie episode van Herkouers neem Dr. Andy Hensen (Senior Lektor in Intensiewe Produksie by die Universiteit van Pretoria), Dr. Jan Myburgh (toksikoloog wat werk met gemeenskaps- en kleinboere), en Alex van Rooyen (veldagent en tegniese kenner van ID-Scan) ons dieper in die praktiese toepassing van biometriese identifikasie in die Suid-Afrikaanse veebedryf. Die 7 Kritiese B's van Moderne Veeboerdery Jan Meiburg verduidelik die fundamentele "B's" wat elke suksesvolle veeplaas moet bemeester: Bestuur: Finansiële-, risiko- en veiligheidsbestuur Beheer: Weet presies watter dier waar is Bemarking: Naspeurbaarheid maak effektiewe bemarking moontlik Behandel: Weet presies watter dier behandeling ontvang het Beskerm: Beskerming teen diefstal Banke/Bate: Beeste as sekuriteit vir finansiering Bewyding: Lokasie-identifikasie vir weidingsbestuur Die kern van al hierdie faktore? Beheer. En die fondasie van beheer? Permanente, bewysbare identifikasie. Die Ekonomiese Impak: Suid-Afrika se Miljard-Rand Geleentheid Terwyl top kommersiële boere kalfpersentasies van 85% bereik, sit die nasionale gemiddeld op slegs 65%. Klein- en gemeenskapsboere sien dikwels syfers so laag as 20-30%. Hierdie verskil verteenwoordig 'n enorme ekonomiese geleentheid. Die sprekers beklemtoon: as Suid-Afrika sy kalfproduksie kan verbeter, kan die land transformeer van 'n netto-invoerder tot 'n netto-uitvoerder van vleis. Dit vereis egter presiese bestuur - en presiese bestuur vereis permanente identifikasie. 'n Gevallestudie illustreer die punt: 'n gesig-ekseem uitbraak op 'n melkplaas het gelei tot 'n verlies van 3 liter melk per koei per dag oor ses maande - 'n berekende verlies van R1.48 miljoen. Hierdie finansiële kwantifisering was nodig om skeptiese boere te oortuig van die ernstige impak van swak bestuur. Die Rol van Belanghebbendes Voerkrale werk met uiters klein winsmarges en benodig omvattende data vir risiko-bestuur. Hulle wil weet: Hoe goed het die primêre produsent die dier bestuur? Watter inentings? Watter voeding? 'n Kalf met permanente identifikasie en bewese bestuur is minder risiko - en daarom meer werd. Banke en versekeraars is gretig om die bedryf te betree, maar versigtig. Permanente identifikasie bied die nodige bewys dat vee dien as sekuriteit vir finansiering. Die finansiële sektor behoort hierdie tegnologie "van bo af" te dryf. Kleinhandelaars en verbruikers eis toenemend naspeurbaarheid. Verbruikers gebruik QR-kodes op verpakking om gedetailleerde inligting oor die vleis se oorsprong en reis te bekom. Die Struikelblokke Tradisionele identifikasiemetodes - oormerkies, tatoeëermerke, brandmerke - kan verlore raak, afgesny word, of verander word. Wetgewing is stadig om nuwe tegnologie te integreer. Baie boere sien die implementeringskoste (R1 per dier per jaar) as 'n uitgawe eerder as 'n belegging. Die Denkskuif Wat Nodig Is Die bedryf moet wegbeweeg van "Wat gaan dit my kos?" na "Wat gaan ek daaruit kry?" Boere moet ophou fokus op slegs hektaar grond, en eerder maksimaliseer wins per hektaar. Die twee grootste onmiddellike geleenthede: diefstalgvermindering (stop die lekkende emmer) en verbetering van lae kalfpersentasies. Die stelsel en kennisbasis bestaan. Permanente identifikasie is die gereedskap wat nodig is om presiese bestuur te ondersteun en hierdie potensiaal te realiseer. Suid-Afrika se huidige boerderymetodologie word as "primitief" beskou vergeleke met hoëtegnologie-graanboerdery. Die vraag is: Is die bedryf gereed vir die denkskuif?
Die Winkelsentrum Weet Hoe Jy Loop - Binnekant SA se Biometriese Identiteit Deurbraak
Welkom by die eerste episode van Herkouers se nuwe reeks met Jacques Basson! Vandag duik ons diep in die fassinerende wêreld van biometriese identiteit en biometriese identifikasie - 'n tegnologie wat alles verander van misdaadopsporing en forensiese identifikasie tot veesekuriteit en veediefstal voorkoming in Suid-Afrika. Ontdek hoe jou unieke fisiese eienskappe, van jou loopstyl herkenning tot 'n bees se snoetafdruk, die sleutel word tot identifikasie wat selfs misdadigers nie kan namaak nie. Ons bespreek die SAPS IFIS stelsel, gesigsherkenning tegnologie in winkelsentrums, en hoe ID Scan se wêreld-eerste beeste identifikasie stelsel miljarde rande se verliese aan veediefstal voorkom. Van vingerafdruk identifikasie en AI in forensiese ondersoek tot vee naspeurbaarheid en landbou tegnologie - hierdie episode dek die volledige spektrum van biometriese sekuriteitstelsel toepassings wat Suid-Afrikaanse innovasie op die wêreldkaart plaas. --- ## In Hierdie Episode Bespreek Ons: ### Wat is Biometriese Identiteit? - Die wetenskaplike beginsel: die natuur herhaal nooit homself nie - Hoe biometrie werk om individue of entiteite te identifiseer - Die verskil tussen menslike vingerafdrukke en diere se snoetafdrukke - Hoekom hierdie biometriese kenmerke konstant bly vir jou hele lewe - Biometriese toegangsbeheer en biometriese verifikasie in die moderne wêreld ### Biometrie in Daaglikse Lewe: - Winkelsentrums: Kameras wat jou loopstyl (gait analysis) skandeer en weet of jy 5 minute gelede verbygegaan het - Advertensieborde: Gesigsherkenning wat jou ouderdom en geslag bepaal, advertensies aanpas, en jou oogbewegings volg om belangstelling te meet - Mobiele Bankwese: Gesigskandering vir toegang tot jou banking app - Toegangsbeheer: Vingerafdruk-, gesig- en oogskanering by fabrieke en groot geboue - Biometriese outentifikasie in alledaagse toepassings ### Misdaadopsporing en Forensiese Toepassings: - IFIS (Geoutomatiseerde Vingerafdruk Identifikasiestelsel): - Hoe die SAPS se vingerafdruk-identifikasiestelsel werk - 99% akkuraatheid op die eerste resultaat - Skandeer opgeligte vingerafdrukke en korreleer met bestaande data - Misdaadoplossing deur forensiese tegnologie - IBS (Geïntegreerde Ballistiese Identifikasiestelsel): - 3D-skandering van afgevuurde patrone en projektiele - Identifiseer potensiële wapens wat by misdade gebruik is - Forensiese ballistiek en wapen identifikasie - Hoekom die Mens Belangrik Bly: - AI kan nie in die getuiebank geplaas word nie - Menslike kenners moet fisiese vergelykings doen - Die regstelsel vereis 'n persoon wat gekruisverhoor kan word - AI vs menslike kundigheid in forensiese ondersoek - Masjiene het nie die nodige kundigheid vir finale identifikasie nie ### ID Scan: Suid-Afrika se Wêreld-Eerste Vee-Biometrie: - Die Probleem: SA verloor miljarde rande jaarliks aan veediefstal - Die Oplossing: Snoetafdrukke van beeste - cattle nose print technology - Hoekom Snoetafdrukke? - Nie-indringend en pynloos - Kan nie gemanipuleer word nie - Koste-effektief (gebruik standaard slimfoon kameras) - Bly konstant vir die dier se hele lewe - Dier identifikasie tegnologie wat werk - Voordele bo Tradisionele Metodes: - Oormerkies kan uitval of verwyder word - Brandmerke kan verdraai word - Tatoeeringe kan gemanipuleer word - Snoetafdrukke kan NIE vervals word nie - Veediefstal voorkoming deur onveranderlike identifikasie - Die "Boek van Lewe" Konsep: - Volg die volledige geskiedenis van elke dier - Geo-lokasie van elke skandering word aangeteken - Verhoed bedrieglike verkope (bv. diere uit hoë-risiko "rooi gebiede") - Vee opsporing stelsel en livestock tracking - Naspeurbaarheid vir Uitvoere: - Bewys vir versekeraars en finansierders - Internasionale kopers kan verifieer diere kom nie van ontboste gebiede nie - Sleutel tot toegang tot wêreldmarkte - Vee naspeurbaarheid vir beeste uitvoer vereistes - Farm-to-fork traceability en agricultural traceability ### Ander Diere-Biometriese Eienskappe: - Sebra se unieke strepe - Olifante se unieke merke - Lipafdrukke - Oorafdrukke - Retina-skanderings - Animal identification technology toepassings ### Industriële Toepassings: - Kwaliteitsbeheer in Vervaardiging: - Definieer die verwagte "klas"-kenmerk van produkte - Slimbrille vir ingenieurs wat verkeerde boute op vliegtuie merk - Selfs items wat opeenvolgend vervaardig word, het unieke individualiserende merke - Quality control biometrics in produksie - Die "10 Geweerlopies" Voorbeeld: - Tien 9mm kalibergeweerlopies gemaak op dieselfde produksielyn - Elke een het unieke merke weens klein slytasie - Geen twee is identies nie - Ballistiese identifikasie en forensiese wetenskap ### Tegnologiese Nuanses: - Identifikasie vs. Verifikasie: - Identifikasie: Een-tot-baie vergelyking (Wie is hierdie persoon?) -...
By 2040, dairy farming will have evolved into sophisticated biological-technological systems that simultaneously produce premium food, provide essential environmental services, enhance animal welfare, and contribute to human health and planetary well-being while generating superior economic returns through diversified value creation. Key Insight: Success requires understanding that dairy farming is simultaneously a science, art, business, and global responsibility, demanding technical excellence, intuitive animal understanding, strategic thinking, environmental stewardship, and ethical commitment to nourishing the world while protecting the planet for future generations.
Future Trend 9: Market Transformation - Personalized Products and Planetary Health
Dairy markets will be transformed by personalized nutrition based on individual health profiles, planetary health considerations, and new distribution systems creating entirely new product categories and value propositions. Personalized Nutrition Revolution: Health-matched products formulated for individual genetic profiles and health conditions Precision therapeutics provide medical-grade dairy targeting specific health issues Performance optimization enhances cognitive function, athletic performance, longevity Real-time customization adjusts products based on continuous health monitoring Planetary Health Markets: Carbon-negative premiums command 20-50% price premiums for verified products Regenerative certification provides third-party verification of positive environmental impact Climate-positive positioning markets products contributing to climate solutions Ecosystem services recognition enables consumer support for environmental benefits Technology-Enabled Distribution: Blockchain-enabled farm-to-table relationships provide complete transparency and traceability Subscription services provide personalized delivery based on health monitoring 3D food printing enables on-demand custom product production Virtual reality marketing provides immersive farm experiences building consumer connections Emerging Market Segments: Functional foods combine nutrition with pharmaceutical benefits Elderly nutrition offers specialized products for aging populations Space nutrition develops products for extreme environments Medical nutrition therapy creates products prescribed by healthcare professionals Synthetic Biology Integration: Lab-grown dairy components supplement traditional dairy with engineered functionality Designer proteins create enhanced functionality and nutritional profiles Cellular agriculture integration combines traditional and cultured approaches Novel functionality creates ingredients with properties impossible in natural systems International Market Expansion: Emerging market development creates new consumption categories in developing countries Cultural adaptation creates products meeting local preferences while providing global benefits Export optimization develops products for international markets maintaining quality during shipping Trade facilitation uses technology and certification streamlining international commerce Digital Commerce Evolution: Augmented reality shopping enables visualization of nutritional content and environmental impact AI personal assistants provide personalized recommendations based on health goals Social impact integration enables consumers to support environmental and social goals Platform economics create digital marketplaces connecting consumers directly with producers Market Structure Revolution: Direct-to-consumer expansion enables farmers to capture more value Value chain integration creates partnerships optimizing value creation throughout supply chain Subscription models provide steady revenue streams while ensuring convenience Technology partnerships combine agricultural expertise with innovation capabilities Market Vision: 40-70% premium pricing for personalized and planet-positive products representing 30-50% of total market value by 2040, creating opportunities for farmers investing in personalization, environmental stewardship, and direct customer relationships.
Future Trend 8: Management Evolution - Collective Intelligence and Autonomous Systems
Farm management will evolve into collective intelligence networks where human insight, AI, and animal behavior data merge to create autonomous operations that adapt and improve continuously. Human-AI Collaboration: Augmented decision-making enhances human cognitive abilities through AI processing vast data Distributed expertise enables global specialist networks providing real-time consultation Predictive management anticipates needs before problems develop Continuous learning creates organizations improving through every interaction Animal Intelligence Integration: Behavioral feedback provides direct input from animal preferences into management decisions Communication protocols develop methods for animals to express needs through technology Biometric monitoring tracks stress indicators and satisfaction metrics Welfare optimization automatically adjusts systems to maximize animal well-being Autonomous Operations: Self-managing systems handle daily operations with minimal human supervision Adaptive protocols automatically modify procedures based on changing conditions Exception management alerts humans only when situations require human judgment Emergency response provides automated crisis management with human oversight Collective Intelligence Networks: Swarm management enables multiple AI systems working together on complex problems Network coordination facilitates farm-to-farm collaboration for resource sharing Distributed processing shares computational loads across systems Emergent solutions create innovations through AI interactions not programmed by humans System Integration: Multi-dimensional management optimizes welfare, productivity, sustainability, profitability simultaneously Ecosystem management coordinates operations with regional ecosystems Advanced decision support provides sophisticated analytical capabilities Performance prediction forecasts outcomes with high accuracy Wisdom Integration: Traditional knowledge preservation captures farming wisdom while adapting for modern conditions Technology enhancement uses advanced systems to amplify human expertise Cultural integration ensures advancement respects valuable traditions Ethical frameworks ensure decisions align with principles of welfare and stewardship Management Target: 90%+ automation of routine decisions while enhancing human strategic thinking and animal welfare outcomes by 2040.
Future Trend 7: Financial Diversification - Ecosystem Services and Digital Economics
Dairy farming will become diversified ecosystem services businesses where milk production is complemented by carbon credits, biodiversity services, renewable energy, and digital asset creation fundamentally changing business models. Environmental Revenue Streams: Carbon markets: $50-150 per tonne CO2 for verified sequestration and emission reductions Biodiversity payments: $30-100 per hectare annually for habitat creation and species protection Water services generate revenue from watershed management, flood control, aquifer recharge Renewable energy provides 15-30% additional income through grid supply Digital Asset Creation: Data monetization sells anonymized farm data to research institutions, technology companies Blockchain agriculture provides cryptocurrency rewards for verified sustainable practices Technology licensing generates revenue from farm-developed innovations and patents Carbon, sustainability, and production tokens create tradeable digital assets Circular Economy Integration: Waste-to-value systems convert organic waste into biogas, biomaterials, pharmaceuticals Biogas cooperatives enable shared infrastructure converting waste to renewable energy Organic waste processing converts urban food waste into feed and soil amendments Building materials production converts agricultural waste into construction materials Financial Technology Adoption: Automated trading systems optimize commodity and carbon market participation Peer-to-peer financing provides direct lending bypassing traditional banking Parametric insurance provides automated payouts based on weather data and satellite monitoring Cryptocurrency integration enables global payments transcending banking limitations Innovation Partnerships: Research collaboration generates revenue while gaining early access to innovations University partnerships provide research funding and intellectual property opportunities Corporate partnerships create joint ventures and technology testing revenue Government partnerships provide grants and demonstration project funding Investment Diversification: Alternative investments in agricultural technology startups, renewable energy projects Real estate investment leverages land appreciation and rental income opportunities Financial markets participation through commodities, weather derivatives, carbon futures Equipment leasing generates revenue while optimizing machinery utilization Economic Transformation: 30-50% of total farm income from diversified revenue streams by 2035, creating resilient operations benefiting from multiple value creation mechanisms.
Biosecurity will evolve from reactive disease management to predictive immune system enhancement, creating animals with superior natural defenses and early warning systems preventing outbreaks before they occur. Predictive Biosecurity Systems: AI outbreak prediction forecasts disease risks 2-6 weeks before emergence Environmental monitoring uses sensors detecting pathogens before clinical disease Behavioral analysis recognizes subtle health threat indicators before symptoms Network integration provides real-time health data sharing across regions Immune System Enhancement: Genetic optimization improves natural disease resistance through precision breeding Synthetic immunity provides custom antibodies and responses for specific threats Adaptive protection enhances immune systems' ability to strengthen against new pathogens Selective targeting enhances immunity while preserving beneficial microorganisms Smart Infrastructure: Self-sterilizing surfaces continuously eliminate pathogens through antimicrobial materials UV sterilization systems provide automated pathogen elimination Electromagnetic barriers prevent pathogen transmission through energy fields Automated quarantine systems isolate and treat cases without human intervention Pathogen Neutralization: Beneficial bacteria deployment creates biological barriers preventing pathogen establishment Air filtration removes pathogens creating clean environments Water treatment eliminates pathogens while maintaining beneficial minerals Biological firewalls create multiple protection layers Advanced Detection Technologies: Quantum sensors detect single pathogens in complex samples Molecular-level detection identifies genetic material before live pathogens present Pathogen evolution tracking predicts mutations enabling proactive countermeasures Security breach prediction identifies vulnerabilities before exploitation Global Coordination: Disease surveillance networks provide international tracking and prevention Rapid response protocols contain outbreaks within hours Knowledge sharing distributes strategies across global networks Supply chain protection secures feed and supplies against contamination Performance Target: 80-95% reduction in disease incidence while maintaining natural animal behavior and environmental harmony through predictive systems.
NESTLÉ NESPRAY celebrated World Milk Day 2026 by highlighting the journey of its milk from South African dairy farms to families across the country. The campaign focused on sustainability, local farming, and the people behind the brand. The article features Skimmelkrans Farm, which supplies fresh milk to the NESPRAY factory in Mossel Bay. It explains how milk is sourced locally from more than 96 dairy farms in the Eastern and Western Cape, supporting both local agriculture and surrounding communities. NESTLÉ emphasises: Strict quality control and food safety standards Responsible farming and sustainability practices Support for local economies and employment Long-term food production and environmental care The article also highlights leading farms such as: Rooiheuwel Farms Oakdale Agricultural High School Grasslands Agriculture These farms are recognised for low-carbon and environmentally conscious dairy production. NESPRAY is designed for children aged 7–14 and contains: 10 vitamins Iron Zinc These nutrients support children’s growth and development. The feature further explains that the Mossel Bay dairy farms and factory: Employ over 1,000 people Support more than 13,000 individuals in local communities Finally, NESPRAY encourages families to “Ask the good questions” about where their food comes from and how it is produced, aiming to build greater awareness and trust in the dairy industry.
NESTLÉ NESPRAY celebrated World Milk Day 2026 by highlighting the journey of its milk from South African dairy farms to families across the country. The campaign focused on sustainability, local farming, and the people behind the brand. The article features Skimmelkrans Farm, which supplies fresh milk to the NESPRAY factory in Mossel Bay. It explains how milk is sourced locally from more than 96 dairy farms in the Eastern and Western Cape, supporting both local agriculture and surrounding communities. NESTLÉ emphasises: Strict quality control and food safety standards Responsible farming and sustainability practices Support for local economies and employment Long-term food production and environmental care The article also highlights leading farms such as: Rooiheuwel Farms Oakdale Agricultural High School Grasslands Agriculture These farms are recognised for low-carbon and environmentally conscious dairy production. NESPRAY is designed for children aged 7–14 and contains: 10 vitamins Iron Zinc These nutrients support children’s growth and development. The feature further explains that the Mossel Bay dairy farms and factory: Employ over 1,000 people Support more than 13,000 individuals in local communities Finally, NESPRAY encourages families to “Ask the good questions” about where their food comes from and how it is produced, aiming to build greater awareness and trust in the dairy industry.
Fanie Ferreira oor Die Stryd teen Bek-en-Klouseer & Nuwe MPO Ontwikkelings
In hierdie openhartige gesprek bespreek ons die huidige stand van sake in die Suid-Afrikaanse suiwelbedryf, met 'n spesifieke fokus op die bek-en-klouseer (BKS) krisis en die opwindende nuwe statutêre maatreëls vir die Melkprodusente-organisasie (MPO). Hier is 'n blik op die belangrikste deurbrake en toekomsplanne. Die Stand van Bek-en-Klouseer Inentings Die inentingsveldtog het geweldige momentum gekry. Die eerste rondte inentings is klaar in byna die hele land, insluitend die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en die noordelike provinsies. Die Wes-Kaap is tans die laaste brandpunt as gevolg van onlangse uitbrake en vroeëre tekorte aan entstoftoekennings. Daar is nog ongeveer 110 000 tot 120 000 diere in die Wes-Kaap wat ingeënt moet word. Die groot wen vir ons bedryf is dat die privaatsektor nou direk betrek word; ons het ons laaste paar honderd duisend dosisse direk as bedryf ontvang om self te versprei en toe te dien. Die ooreenkomste met lande soos Argentinië en Turkye beteken dat ons eersdaags 'n groot stroom entstof sal ontvang om ons teikens te bereik. Biosekuriteit en Seksie 9 & 10 Maatreëls Voorkoming bly 'n langtermyn proses wat 'n gesamentlike poging regoor die landbou-waardeketting verg. Biosekuriteit vereis 'n totale kopskuif ("mindset") vir almal betrokke. Ons het geleer dat die BKS-virus ook deur die lug kan versprei, soos onlangs in die varkbedryf gesien is. Die nuwe Seksie 10 skema sal privaat individue uiteindelik toelaat om self entstof aan te koop om hulle kuddes te beskerm. Seksie 9, wat beheermaatreëls en kwarantein reël, behoort binnekort afgekondig te word. Danksy nuwe navorsing hoop ons om kwaranteinregulasies tot 28 dae te beperk sodat boere steeds besigheid kan doen. Nuwe Era vir die MPO: Statutêre Heffings (Vanaf 1 Julie) Die MPO is op die drumpel van 'n baie opwindende fase na 'n suksesvolle mediasieproses met SAMPRO. Die nuwe statutêre maatreëls tree amptelik op 1 Julie in werking. Die MPO neem volle verantwoordelikheid vir drie hoofprojekte: Transformasie, Navorsing & Ontwikkeling, en 'n splinternuwe Dieregesondheidsprojek. Projekte soos Suiwelstandaarde en Ekonomie & Markte sal nou met SAMPRO gedeel word. Transformasie is 'n enorme uitdaging aangesien dit tot R50 miljoen kan kos om 'n enkele kommersiële boer te vestig, maar ons pak dit positief en deursigtig aan. Ons grootste krag lê in lede-betrokkenheid; meer as 85% van melkboere betaal steeds vrywillig heffings, wat dui op die groot vertroue in die organisasie se werk op grondvlak. 'n Belangrike Gedagte vir die Pad Vorentoe: Voorkoming van BKS is in wese 'n 50-jaar proses as 'n mens na ander lande kyk, maar met die regte konstante samewerking glo ons dat ons hierdie krisis vinniger onder beheer sal kan kry.
Is die Afrikanerbees Uitgedien? Die Groot Skuif van Sentiment na Wins (Nampo Alfa 2025) – Met Bob Cronje BESKRYWING: Is die oudste beesras in Suid-Afrika vasgevang in die verlede, of is dit die geheime wapen vir die toekoms van kommersiële vleisproduksie? In hierdie episode, opgeneem by Nampo Alfa 2025, gesels ons met Bob Cronje, ’n toegewyde Afrikaner-stoetteler van Theunissen. Ons pak ’n kontroversiële maar noodsaaklike waarheid: Sentimentaliteit maak winsgewendheid dood. Vir meer as ’n eeu is die Afrikaner-ras gedefinieer deur geskiedenis—die Groot Trek, die pragtige horings en die estetiese skoonheid van die dier. Maar in ’n moderne mark wat gedryf word deur "rande en sente", betaal skoonheid nie die rekeninge nie. Bob Cronje neem ons agter die skerms van die radikale herposisionering van die Afrikanerbeestelersgenootskap. Hy verduidelik hoe ’n klein groepie van minder as 20 produsente wegbeweeg van tradisie na prestasie om die ras te red. Ons ontleed die praktiese meganika van kruisteling, die kritieke rol van basterkrag (heterose), en waarom die bedryf nie langer vir die regering kan wag om die Bek-en-klouseer-krisis (BEK) op te los nie. As jy ’n jong boer, ’n stoetteler, of betrokke is in die rooivleiswaardeketting, is hierdie gesprek ’n meestersklas in hoe om aan te pas by markrealiteite sonder om jou erfenis te verloor. IN HIERDIE EPISODE BESPREEK ONS: 1. DIE SENTIMENT-VALSTRIK: WINS BO PRESTIGE Vir dekades het telers vasgehou aan eienskappe wat mooi gelyk het, maar nie presteer het nie. Bob Cronje verduidelik die moeilike besluit om "oor te begin" na 113 jaar. Ons bespreek waarom die genootskap wegbeweeg van estetiese obsessies (soos om horings te hou ter wille van tradisie) om suiwer op produksiedata te fokus. Jy sal leer waarom ’n kleiner, rats genootskap eintlik ’n voordeel is, omdat dit vinniger strategiese skuiwe toelaat as groter, lomp organisasies. 2. DIE WETENSKAP VAN OORLEWING: BASTERKRAG & KRUISTELING Die Afrikaner is nie net ’n relikwie nie; dit is die genetiese fondasie van Suid-Afrika se suksesvolste rasse, insluitend die Bonsmara en Hugenoot. Bob breek die strategie af om Afrikaner-genetika te gebruik vir kruisteling om "basterkrag" te ontsluit. * Praktiese Insig: Hoe die inbring van Afrikaner-genetika kalfprobleme in ’n enkele generasie kan regstel. * Die Vennootskapsmodel: Waarom die Afrikanergenootskap aktief samewerking soek met die Sussex-, Angus- en Charolais-genootskappe in plaas daarvan om hulle as kompetisie te sien. 3. DIE "STRAATBEES"-KRISIS & BIOSEKURITEIT Ons spreek die olifant in die vertrek aan: Bek-en-klouseer (BEK). Bob Cronje argumenteer dat BEK "hier is om te bly" weens die onbeheerde beweging van kommunale "straatbeeste". Ons ontleed waarom die huidige beheermaatreëls misluk en waarom 100% naspeurbaarheid die enigste pad terug na uitvoermarkte is. * Die Tegnologie-gaping: Waarom kommersiële boere ID-skanderingstegnologie moet aangryp om beeste onmiddellik aan eienaars te koppel—nie net vir siektebeheer nie, maar om veediefstal te bekamp. 4. LEIERSKAP-VAKUUM: WAAROM BOERE MOET LEI ’n Harde realiteitstoets vir die bedryf: Die regering het ander prioriteite. Bob verduidelik waarom dit ’n besigheidsrisiko is om vir staatsingryping te wag. Die dryfkrag vir verbetering, skoon status en marktoegang moet vanuit die privaatsektor kom—die boere, die genootskappe en liggame soos die RPO (Rooivleisprodusente-organisasie). SLEUTEL-WEGBREEKPUNTE VIR BOERE: * Maak Klaar met Sentiment: As ’n eienskap nie bydra tot die winslyn nie (soos horings), raak ontslae daarvan. Sentimentaliteit is ’n las in 2025. * Klein is Vinnig: Moenie die krag van ’n klein, belynde groep onderskat nie. Die Afrikanergenootskap se grootte stel hulle in staat om vinniger as groter groepe te beweeg. * Vennootskappe, Nie Kompetisie Nie: Die toekoms van stoetteling lê in samewerking tussen genootskappe. Jou "mededinger" mag dalk jou beste genetiese vennoot wees. * Naspeurbaarheid is Ononderhandelbaar: As jy nie merk en naspeur nie, is jy deel van die biosekuriteitsprobleem.
Nampo Alfa: Global Livestock: An Obsessive's Journey
PJ Budler's Journey and Global Livestock Insights PJ Budler, a fifth-generation cattle farmer from Tarestat, Northeastern Cape, South Africa, developed an early and enduring obsession with livestock, which he believes is crucial for making a difference in any field. After high school, he gained international experience working on a cattle farm in Scotland, observing different beef industry approaches. His career path saw him scale his cattle operations by partnering with property developer Lou Favvat, learning to think economically and managing diverse breeds across varied climates and cattle cultures in South Africa, Maitius, and Nuivarango. This experience taught him that a one-size-fits-all management program is ineffective, and approaches must be customized to each region, leading to a humbling but educational process. Recognizing a lack of connection among global cattle industries, Budler founded an international livestock initiative, basing it in Texas due to its geographical accessibility and significant industry presence catering to both tropical and temperate breeds. Global Livestock Industry Observations: Budler notes that livestock producers worldwide share key similarities: they are independent thinkers, obsessed with their work, and generally prioritize product quality over immediate profit. However, vast differences exist in climate, environment, politics, and "cattle cultures" – such as preferences for cattle color (e.g., red in South Africa, black in America) or size. He stresses the importance of listening and understanding local context before offering advice, citing examples from the Seychelles, where manure was a primary source of income, and Cameroon, where traditional methods of disease management were highly instructive. Regional and Country-Specific Insights: USA: Is extremely progressive, with both exceptional good and bad practices, and is Angus dominant. Uruguay and Argentina: Focus on lower-input systems where cows work for the farmer, rather than the reverse, and are Angus dominant. Australia and New Zealand: Are lauded for phenomenal pasture management and practicality. Australia is Angus dominant. Japan: Features an intensive, totally different industry, utilizing breeds like Wagyu for a distinct eating experience (smaller, premium portions) and is almost all Wagyu. Continental Europe: Is dominated by breeds like Limousin, Charolais, and Simmentaler, similar to the British Isles. South Africa's Unique Position: Budler highlights several advantages for South African livestock producers: Adapted Cattle: South African cattle are well-suited to their environment, resulting in less heat stress compared to some other regions. Economic Necessity: Tight margins have forced South African producers, especially those with small ruminants, to prioritize good, productive livestock. Government Non-Interference: The government's relative lack of involvement is seen as a "huge positive," allowing farmers significant freedom to innovate and grow their businesses without excessive regulations, unlike in many parts of Western Europe, South Korea, China, and Japan. Skilled Labor: South Africa possesses a significant benefit in its livestock labor, with many individuals growing up on farms and having a strong cultural affinity for cattle. Regarding breeds in South Africa, Bonsmara and Beefmaster are numerically dominant, with Brahman-influenced breeds thriving in tropical, insect-prone, humid areas. Angus is growing in more temperate regions, and terminal breeds like Charolais and Limousin are used for feedlot cattle. Budler appreciates the diversity of breeds, seeing them as "laboratories" for finding solutions. Importance of Exports: Budler strongly advocates for livestock exports as they provide an outlet that prevents large retail stores and feedlots from price-fixing, thereby uplifting the entire domestic industry. He identifies the Middle East and North Africa as massive premium markets for beef, lamb, and goat meat due to their inability to produce locally and their meat-eating culture. Furthermore, selling genetics into sub-Saharan Africa is crucial, as the breeds and breeders are already adapted to African diseases and conditions, offering a "massive uplift of premium on the genetics" by focusing on the "backyard". South American markets also present good opportunities for elite genetics. Current Engagements: Budler recently judged the Limousin National Show in Bloemfontein, describing the female show as genuinely "one of the best in the world" alongside Argentina. He is currently traveling to Uruguay to judge at the World Angus Forum.
Nampo Alfa: Old Mutual Interbreed Championships: South Africa's Top Livestock Show
The Old Mutual Inter-Breed Championships, also known as the "World Cup of Shows in South Africa," is an annual competition that identifies the best cattle in South Africa. It is considered the "champions of champions" event, holding a very high status and serving as a platform to honor the genetics and hard work of South African farmers. Key aspects of the championships include: Qualification Process: Entry is not direct; animals must qualify. To do so, an animal must have won the supreme male or female champion title in its specific breed at one of approximately 10 designated agricultural shows across South Africa. Examples of these qualifying shows include Hertsog Wil, Ligtenburg, Vryburg, Bloemskou, Nampo, Alisras, Tabazimbi, George, Swartland, and the Parys All-Breed Show. Only winners from these championships are invited to the Inter-Breed Championships at Nampo Alfa. Judging: Qualifying shows use an independent panel of judges. At the Inter-Breed Championships, an international judge, such as PJ Butler, independently evaluates the animals. A unique aspect of the inter-breed judging is that it does not compare different breeds against each other. Instead, it compares an individual animal's qualities within its own breed to another breed, focusing on how well each animal exemplifies the desired traits of its specific breed. This approach aims to set standards and showcase the ideal representation of each breed. Awards: Annually, the best cow and the best bull in South Africa are named at Nampo Alfa. History and Growth: The competition is eight years old this year, having started in 2016 at Paris Safred Dome. It has since grown to become the flagship competition of Nampo Alfa. Past Winners: The event has seen a variety of winners, including Simmentaler, Limousin, Brahman, and Angus. John Davenport, a breeder, has won the inter-breed competition three times with Limousines. Event Experience: The event is described as a "nail-biting" occasion. Animals parade through the hall among tables and people, creating significant excitement for attendees before the winners are announced. Support and Future: With Old Mutual's assistance, efforts are being made to support qualifiers with transport and accommodation, addressing a significant expense for stud farmers. This support aims to add more prestige to the event. Participation Numbers: Currently, a maximum of 20 animals (10 cows and 10 bulls, representing the winners from 10 shows) participate, though organizers wish to expand this in the future.
Nampo Alfa: Optimizing Beef Production with Devlan Limousins
John and Tracy, who met at Vitz University and married four years later, began their farming journey in 1988 with their first farm on the Vaal Dam. Initially, they started with commercial cattle, crossing Brahman cattle with a Limousin bull, and achieving good results in slaughter ox competitions. This success led them to establish a Devlan Limousin stud, as their cross-bred cattle were being slaughtered, prompting them to move into breeding. The Limousin breed is highlighted as an efficient breed for producing more meat, with 20% more beef on the carcass compared to the average. It boasts better average daily gains and feed conversions, resulting in tender beef for the consumer. This efficiency, combined with increased carcass yield (60% versus an average 50%), translates to 70% more quantity of beef overall. Their farming operation has expanded to seven farms, totaling 1,340 hectares on a large peninsula with 20 km of waterfront. They cultivate maize in summer and cover crops in winter, utilizing electric fences and high-intensive strip grazing to enhance carrying capacity. They currently manage 700 animals, plus an additional 100 Droughtmaster heads. John and Tracy participate in cattle shows and interbreed championships, such as the NO Alpha, to showcase their cattle, promote their breed, and compare their performance against other breeders. Winning these competitions, particularly the overall supreme champion of champions, brings significant prestige, honor, and public recognition to their stud. The beef industry faces several challenges, including rising costs, dropping meat prices, and intense competition from the chicken industry, which has a significantly better feed conversion rate (1.38 kg feed per 1 kg chicken vs. 6 kg feed per 1 kg beef). Additionally, foot-and-mouth disease restricts beef exports, though there are exports to the Middle East. There's also a lack of focus on protein in national diet discussions, with emphasis often placed on grains. To address these challenges and improve efficiency, John and Tracy propose several solutions: Using the "right type of bull," specifically a Limousin-type bull, on commercial and indigenous animals to automatically generate more meat quantity. This leverages hybrid vigor, a concept they believe has been overlooked. Implementing a confirmation score system (1-5), where a round, beefy carcass (a five) is rewarded with a 10% premium on meat price, and a fat, flat carcass (a one or two) is penalized by 10%. This simple, common-sense approach would incentivize farmers to produce more beef without additional cost to the industry and encourage the use of appropriate genetics. Breaking down "silos" within the agri-supply chain to foster collaboration between producers, feedlots, and meat processors, as everyone would benefit. They believe these changes, particularly focusing on genetics and a sensible confirmation score system, can make the beef industry more competitive against other protein industries by automatically producing more protein. They also highlight the need for greater attention to genetics in the beef industry, similar to the chicken industry, to improve feed efficiency. Their "keep it simple, stupid" recipe for success involves having well-adapted, functionally efficient, fertile cows that consistently produce excellent calves for show competitions.
Nampo Alfa: Insights on Livestock and Breeding with BKB
This executive summary provides a snapshot of the discussion, focusing on BKB's role in the agricultural sector, their services, and key advice for successful livestock farming. BKB's Core Business and Impact: Historical Foundation: BKB originated from representing small stock, including wool and later Angora goats. Market Leadership: For over 110 years, BKB has been a leading broker for both wool (BKB Wool) and mohair (House of Fiber), with House of Fiber being the largest mohair broker globally. BKB is also a leading wool broker internationally. Livestock Auctions: BKB is one of the largest livestock auction companies in the country, conducting approximately six auctions per day on every working day. Advisory Services: BKB employs a team of sheep and goat advisors with a nationwide footprint to assist commercial and stud breeders with advice and support to accurately identify superior breeding animals. Key Initiatives and Programs: DSS Program: BKB officially launched the DSS (Data-driven Selection System) program, a scientifically-founded selection program designed to accurately identify and promote superior breeding animals. This program is a collaboration with SA Stamboek and is led by Hannelet Jordaan, supported by Benjamin Jber, who brings extensive practical and scientific knowledge. Expansion: The DSS program is currently focused on small stock but is planned to expand to large stock as well. It is seen as a long-term program because breeding is a long-term business where genetic progress is not made overnight. Philosophy and Vision: Client Success: BKB believes that its success is intertwined with the success of its clients, aiming to secure the best prices for them. Data and Science-Driven Future: The future of livestock breeding is seen as increasingly driven by data and scientific methods. Economic Sustainability: The goal is to make the wool and mohair industry economically sustainable moving forward, especially given the unpredictable nature of international markets and global challenges. Practical Advice for Breeders: "Happy Medium" Principle: Opt for medium-sized animals for optimal balance in attributes like feed efficiency, space, and overall performance. This applies to sheep (ewes that lamb annually) and cattle (cows that calve annually), emphasizing self-sufficiency. Avoid Extremes: Steer clear of extremely large or small animals, as they are often not the most desirable in practice. Combine Science and Practical Knowledge: Understand the scientific research in animal breeding but also value and listen to the practical experience of older breeders. Focus on the "Big Picture": Don't get overly concerned with minor, non-economic details ("small stuff") in breeding. Prioritize economically significant traits, such as efficient meat production or top-quality wool production. Let economics guide breeding decisions. Breed Choice: All breeds are good. Choose a breed that you like, that "speaks to you," and that is well-adapted to your specific environment. Avoid unnecessary animosity between different breed enthusiasts; rather, learn from each other. "Magic in Numbers": Having a sufficient number of animals allows for stricter selection, leading to faster progress in breeding. Ensure good reproduction rates. Enjoy the Process: Success in breeding is strongly linked to enjoying what you do. If breeding doesn't bring satisfaction, consider commercial farming or a different path. Invest in Facilities: Well-designed facilities enhance efficiency, reduce animal injuries, and improve the overall working environment. Continuous Learning: The industry is constantly evolving, so breeders must remain "students" and continuously learn and improve. Respect and Contribution: Respect show rules and traditions. Breeders should see themselves as working for the broader breed industry, making a positive contribution beyond their own farm. Consumer Focus: Always remember that the consumer is king, queen, and jack. Ethical practices, animal welfare, and traceability are crucial for market acceptance and long-term sales. Personal Attention: Despite advanced programs and facilities, there is no substitute for a farmer's personal attention, intuition, knowledge, and care for their animals. Happy animals are productive animals. Role of Agricultural Shows: Shows like Bloemskou play a significant role in the development of children, including those with disabilities, by fostering self-respect, self-esteem, and self-confidence through responsibility for animal care. BKB actively participates in these shows as a partner, with technical advisors acting as judges and ring stewards, sharing in the success of these important agricultural events.
Nampo Alfa: Fostering Wealth and Legacy in Cattle Farming
Old Mutual Wealth has committed to a significant three-year partnership with Alpha, an initiative aimed at supporting and developing the cattle farming community. This commitment, which began with Karel Fourie and a colleague personally investing their own funds to save the Alpha function due to a short timeline, underscores a deep belief in the value and potential of the sector. Key aspects of this partnership and Old Mutual Wealth's vision include: Historical Roots and Modern Purpose: Old Mutual, a proud wealth-creating brand since the 1800s, has strong historical ties to farming, with farmers being some of its first policyholders. The current initiative is driven by a desire to "give back" and foster sustainable growth within the farming community, particularly in cattle farming. Focus on Long-Term Investment and Development: Unlike many short-term insurance companies, Old Mutual Wealth is a long-term investment company actively seeking to invest in the development and prosperity of the farming community. This approach is unique as traditional focus in agriculture has often been on grain farming and short-term support. Knowledge Transfer and Education: A primary goal is to educate farmers on crucial financial aspects such as investment, capital gains tax, estate planning, and the legal and business side of farming, which are often overlooked. Karel Fourie intends to spend time on farms, learning from farmers while offering his expertise to help them safeguard and grow their legacies. Understanding and Tailoring Products: The initiative aims to understand farmers' needs better to develop and implement suitable financial strategies and products. Old Mutual Wealth already offers products like "investment-backed lending" and "family office" services designed to help farmers keep their money invested while still having access to capital. Elevating the Alpha Event: The Alpha function is an exclusive, invitation-only competition for the "best of the best" cattle farmers who have won regional shows. Old Mutual Wealth's sponsorship seeks to elevate this prestigious event, provide proper recognition for winners, and foster healthy competition to drive improvement and innovation among farmers. Promoting New Farmers and Economic Growth: The partnership is exploring initiatives such as a "Young Cattle Breed Farmer of the Year" award to encourage new entrants into the industry. By teaching new farmers and promoting growth in cattle farming, there's a significant opportunity for job creation and increased beef exports, as 95% of South African meat is currently consumed domestically. Relationship-Based Approach: The core of the strategy is building strong relationships with farmers, rather than just seeking immediate sales. Old Mutual Wealth views this as a long-term commitment to making a positive difference and fostering growth within the community. The overall vision is to uplift the farming community, especially cattle farmers, by providing financial expertise, support, and recognition, ultimately contributing to wealth creation and ensuring a robust legacy for future generations.
Leadership and Perseverance: Lessons from a Shearer
This summary draws on insights shared by the speaker, Tienie du Plessis, who speaks from his unique perspective as a shearer and farmer. Key Themes and Insights: Leadership is Paramount: ◦ A team's effectiveness hinges on its leader, not its weakest link. Marcus Aurelius's quote highlights this: "I do not fear army of lions led by a sheep. I fear a army of sheep led by a lion". ◦ Good leadership addresses minor issues immediately, preventing them from escalating into major problems and frustrations. An example of poor leadership was a foreman who failed to stop shearers from "tapping" sheep out of frustration, allowing a bad habit to worsen. In contrast, a new foreman immediately corrected this behavior, demonstrating good leadership. ◦ Effective leaders lead by example, showing people "how" rather than just telling them "what" to do. An Australian classer demonstrated this by expertly shearing a difficult sheep, earning the shearers' respect and setting a clear standard. This contrasts with an arrogant New Zealand classer who lost credibility after making a mistake while trying to set a standard. ◦ Leadership is crucial in challenging times, as people look for guidance and hope. ◦ Everyone is a leader, whether on their farm or within their family, and has a responsibility to be the best version of themselves. Navigating Challenges and Uncertainty: ◦ Farmers and shearers face significant challenges, including unpredictable product prices, widespread negativity, and uncertainty about the future. Shearing, like life's difficult periods, can be incredibly stressful. ◦ Farmers are price-takers, a reality that is unlikely to change. ◦ Shearing difficult sheep, like those from canola fields (which make them lively) or large ewes, presents physical and mental challenges, leading to frustration and difficult working conditions. Personal Responsibility and Mindset: ◦ A core principle is: "If you can't change the problem, change yourself". ◦ This involves consciously choosing one's environment: surrounding oneself with people who provide honest feedback and "call out" mistakes, rather than "yes-men". ◦ It also means managing what one consumes from media, radio, and social media, as algorithms tend to feed negativity ("Misery loves company"). Choosing positivity allows one to radiate it to others. ◦ Hope alone is not a strategy; it only comes into play after all humanly possible steps have been taken to ensure an outcome. ◦ Perseverance is key: "You can only fail if you quit" and "Do not stop fighting" are critical messages for overcoming adversity. ◦ Standing up for what is right, even if it means standing alone, is a mark of true leadership. Spiritual Calling and Purpose: ◦ The speaker emphasizes that God has chosen farmers to care for their land, wives, and children, seeing them as instruments for His purpose. ◦ Farmers are described as "the unstoppable force" needed by God to produce food for the nation. ◦ Simple acts of faith, like saying grace before meals, can have a profound impact, inspiring others to engage with their faith, as shown by the New Zealander who started reading the Bible after experiencing table prayers. ◦ A prayer concludes the address, asking for strength, soft hearts, and guidance to make good choices and fulfill their divine calling.
Foundations of Economic Progress: Farmer's Reality and Future
Here is an executive summary of the provided text: The presentation, "Foundations of Economic Progress," emphasizes a realistic and forward-looking approach for farmers, focusing on self-reliance and adaptation amidst challenging national conditions. Current Reality and Challenges: Local vs. National Issues: Many critical problems for farmers, such as safety, theft, fires, and roads, are best handled at the local, Free State level, rather than in Pretoria. National Economic Indicators: South Africa faces high unemployment, low economic growth (near zero last year), and a weakening currency (Rand depreciated 42% over 10 years). Government Debt: The government's debt has doubled in the last decade, reaching R6.4 trillion, with R1.2 billion paid daily in debt servicing. This indicates a precarious financial situation. Political Instability: The country is not politically stable, with significant changes expected in the next few years. Lack of State Support: Government policy is identified as the biggest risk for farmers. Commercial farmers receive minimal state support, with producer subsidies at 1.7% of income compared to around 20% in other regions like the EU or USA. Furthermore, Land Bank funding for commercial farmers is only 7%, with a focus on emerging farmers. Governance and Infrastructure Deficiencies: Key foundations for wealth, such as the rule of law, protection of property rights, and good governance, are severely lacking. Infrastructure (transport, energy, digital) is poor, and critical services like biosecurity are failing at the provincial level. Foundations for Progress and Opportunities: Self-Reliance and Local Action: The core message is that help for farmers comes from within – from their own efforts and local organizations, not from Pretoria. This includes managing roads, security, and biosecurity at a local level. Adaptation and Innovation: Farmers must adapt to change, as this is how money is made. Innovation and technology are driven by farmers and supporting businesses, enabling international exports, not by the state. Key Drivers for Wealth: Essential elements for a thriving farming environment include education and skills, strong rule of law (including property rights and contracts), good governance, sound economic policies, efficient markets, and robust infrastructure. Market Growth and Export Opportunities: ◦ There is a definite and growing market for agricultural products. ◦ The global population is increasing, projected to reach 8.8 billion, with significant per capita income growth in regions like India and China. ◦ Sub-Saharan Africa is highlighted as a massive market opportunity, with its population expected to grow by 1.8 billion in the next decade. This region will increasingly import food, potentially up to 34% of its basic food needs, making it a crucial market for South African farmers. ◦ South African commercial farmers are resilient and strong, supplying both domestic and international markets with minimal state assistance. Over 50% of agricultural income comes from exports. ◦ Specific export growth has been seen in beef, white maize (to neighboring countries), and lamb (to Arab/North African countries). ◦ The Free State is the "food basket" of South Africa, producing 51% of the country's crop products and 43% of animal products, giving it a strong position to assert its needs. Conclusion: Despite the challenging national environment, the potential for growth and success lies in understanding the "current reality" – that problems are local and solutions must also be local. Farmers need to focus on self-management, leveraging existing strengths, adapting to trends, and aggressively pursuing market opportunities, particularly in a growing Africa, rather than waiting for government intervention. Hope is necessary for a plan, but action must be taken locally.
This executive summary outlines the key points from the provided audio excerpts by Prof. Erwin Schwella, focusing on his views regarding the state of South Africa, the challenges faced, and proposed solutions, particularly for the agricultural sector. Prof. Schwella begins by expressing his deep love for South Africa and its people, acknowledging the significant contribution of the audience to the country's welfare. He emphasizes the need for wisdom when facts and realities are our friends, stating that neither positivity nor negativity helps, but realities will guide us. He suggests a radical honesty about the country's leadership, likening both Donald Trump and Cyril Ramaphosa to bullies, and declares his lifelong dislike for governments, recognizing only God and his spouse as legitimate authorities over him. Key Challenges Identified: Prof. Schwella highlights that South Africa faces serious problems, including issues with infrastructure (like roads), challenges in the value chain for finding vaccines, and the viability of agriculture due to reduced yields and threats to rural safety. He also points to a fundamental hostility within the government. Proposed Solutions and Call to Action: To address these challenges, Prof. Schwella advocates for a multi-faceted approach centered on data, information, knowledge, and wisdom, utilizing new technology and business models. He proposes three core actions, with a fourth added by him: Analyze the problems (the "A" of analysis). Act activistically. Take action. Innovate, which includes not only technological innovation but also social innovation. He encourages thinking beyond conventional "thinking outside the box" and instead suggests "tearing away the box" to come up with entirely new solutions. Prof. Schwella calls for a substantive debate about transformation, arguing it should be driven by the values of the South African Constitution (Article 195), emphasizing effectiveness and ethical conduct, rather than the "corrupt exploitation" of the National Democratic Revolution's ideology. Concrete Handling Proposals for the Agricultural Sector: Prof. Schwella stresses that involvement is crucial, not just as individuals but collectively and through institutions. He outlines specific strategies for growth and overcoming scarcity, which should involve distributing growth and prosperity, not scarcity. His recommendations include: Inclusive Social Innovation: This involves inspiring ideas, inclusive institutions, and impactful implementation. Prototyping: Build smaller versions of desired solutions, continuously test them, learn from the results, and refine them for better functioning before scaling and spreading. Co-creation and Collaboration: Farmers should cooperatively co-create and pool their innovation. Commercializing Expertise: Pool and commercialize the vast knowledge, patents, and intellectual property within the agricultural community to generate capital and capacity. Self-Funding Infrastructure: Explore developing decentralized, self-funded solutions for tertiary roads, acknowledging existing capital and capacity challenges. Cooperative Banking/Social Enterprises: Establish cooperative banks or social enterprises (like a "VBS bank with integrity") to address capital and capacity problems, providing financial support that traditional commercial banks might not. He cites the example of "Medicope," a medical cooperative, as a model. Capacity Building for Essential Needs: Collaborate with institutions like the University of the Free State and generic medicine manufacturers to create capacity for producing essential items like vaccines. Knowledge Cooperation: Form a knowledge cooperation to pool, commercialize, and offer knowledge nationally and internationally, leveraging the fact that knowledge grows when shared. Internationalization: Encourage younger generations to gain international experience and build global networks within comparable agricultural unions to leverage opportunities, including exchange rates, for the benefit of local initiatives. Continuous Learning: Maintain experimental and continuous learning as "farmers are people with plans". Creating an Innovation Center: He suggests establishing a center for innovation within the Free State agricultural union. Prof. Schwella concludes by sharing several "wisdom sayings," including that what hurts you is not what you don't know, but what you think you know. He also emphasizes the importance of self-knowledge as the foundation of wisdom and the necessity of never running out of options.
Uniting for a Prosperous Free State Agriculture Future
This executive summary provides an overview of key points from the address by Elzabe Rockman, the LUR van Landbou (MEC for Agriculture) in the Free State, delivered at the Free State Agriculture Congress. Context and Collaboration: The address took place almost exactly one year after the previous congress, at a time when the realities of the Government of National Unity were setting in. The MEC expressed appreciation for the openness and honesty in collaboration with Free State Agriculture, a relationship characterized by a shared commitment to ensure, stabilize, strengthen, and grow the future of agriculture in the Free State. Key areas of cooperation include safety along the border and in rural areas, veld fires, disaster conditions, biosecurity, and the state of roads. A public-private sector committee is being formed to implement the agriculture and agro-processing master plan in the Free State. Key Legislative Developments: The President ratified two important pieces of legislation in January: ◦ The Conservation and Development of Agricultural Land Act: Aims to ensure agricultural land supports long-term food production, contributing to economic growth. It applies to all agricultural land, outlining principles for its management, evaluation, and classification, and provides for the declaration of protected agricultural land. ◦ The Expropriation Act (replacing the 1975 act): This act provides for just and equitable compensation in line with Section 25(3) of the Constitution and guides the factors considered for compensation. It enables the government to acquire property for public purpose and public interest. Section 12(3) specifically allows for expropriation without compensation in circumstances where land is not productively utilized. The Minister of Agriculture has clarified that the act does not permit arbitrary land seizure and requires fair compensation for legitimate expropriations. Agricultural Sector Performance and Dominance: The agriculture sector rebounded strongly in late 2024, growing by 17.2% quarter-on-quarter (seasonally adjusted) in Q4 2024, making it the largest contributor to national GDP growth for that quarter. This growth continued into Q1 2025, expanding by 15.8%. These results effectively kept South Africa out of recession. The Free State remains South Africa's agricultural backbone and one of the most productive crop-growing provinces. It is the country's number one producer of white maize (52%), sunflower (51.5%), and soybean (47.3%), and also leads in groundnut production (47%). The province accounts for approximately 20.3% of the national sheep herd and 16% of the national cattle herd. This dominance means the Free State's fortunes significantly influence South Africa's food security and commodity exports. However, it also implies that climate shocks like drought and floods have an outsized economic impact. Diversification and adding value to production are critical for resilience and growth. Export Diversification and Opportunities: While vulnerable to recent US tariffs (US exports are about 4% of agricultural exports, mainly citrus, grapes, wine, and juice), significant opportunities exist. The African continent accounts for the biggest share of South Africa's agricultural exports, and opportunities within the African Continental Free Trade Agreement must be optimized. There's potential to leverage South Africa's strategy of expanding agricultural trade with BRICS partners and other emerging economies. China and India are massive importers of food and fiber that align with the Free State's production. China, the world's largest agricultural importer, opened up to SA beef in 2023 and is the top buyer of South African wool. India is a huge market for pulses, edible oils, and fruit. New BRICS members like Saudi Arabia, UAE, and Egypt also offer high potential for Free State products, importing vast quantities of food. An export diversification strategy requires targeted promotion and marketing programs and urgently addressing phytosanitary and tariff barriers. Public-Private Partnerships and Projects: The department is forming a public-private sector committee with Free State Agriculture to implement the agricultural master plan, focusing on infrastructure, crop and livestock development, research, technology, value-adding, and market development. Agreements have been signed with organizations like the National Wool Growers Association and the University of the Free State to support wool farmers. The Da Vinci Institute launched an initiative to train 30 students in food manufacturing and production. Agreements with AFASA, the Red Cross, and Meals on Wheels strengthen food security projects. Agreements are being finalized with Pannar and Seedlink, and cooperation with the Independent Development Corporation (IDC) has been strengthened to support and fund agriculture and agri-processing projects, creating opportunities...
Hoe DNA, Genetika en AI Jou Gesondheid Kan Verander
-In hierdie diepgaande gesprek gesels ek met Gert van Wyk, ’n voormalige beleggingsbestuurder en trader, oor sy merkwaardige skuif van finansiële markte, forex en hedge funds na die wêreld van genetika, DNA-toetse, AI en persoonlike gesondheid. Gert vertel hoe hy in Klerksdorp en Potchefstroom grootgeword het, sy studies in Ekonomie en Risikobestuur, en hoe ’n kinderervaring by die JSE sy liefde vir verhandeling gevorm het. Dit neem hom uiteindelik na Londen, waar hy by die Bank of New York werk en blootstelling kry aan globale finansiële markte en forex trading. Na jare in die graanbedryf, beleggingsbestuur en hedge funds in die Kaap, verander alles ná ’n persoonlike verlies. Dit dwing hom om sy prioriteite te herevalueer en te fokus op iets met werklike impak: preventatiewe gesondheid en genetika. Wat jy in hierdie episode leer: -Waarom Afrika-DNA minder as 2% van wêreldwye genetiese databanke uitmaak -Hoe DNA-toetse gebruik kan word om risiko’s vir siektes soos Alzheimer’s, hartsiektes en metaboliese probleme te identifiseer. -Die verskil tussen DNA (jou genetiese blueprint) en RNA (hoe jou leefstyl gene aktiveer) Wat polygenic risk scoring is en hoekom dit meer gevorderd is as tradisionele genetiese toetse -Hoe AI en data-interpretasie gesondheid hiper-persoonlik maak -Waarom baie mense genetiese data het, maar nie weet wat om daarmee te doen nie -Hoe genetika, bloedtoetse, dieet, oefening en aanvullings geïntegreer kan word -Die realiteit van startups in Suid-Afrika, befondsing, risiko en waarom baie entrepreneurs internasionaal inkorporeer -Die skuif van B2C na B2B, en hoe Suid-Afrikaanse tegnologie wêreldwyd gebruik word (Turkye, Dubai, Nigerië) -Gesondheid, Data en die Toekoms Die gesprek raak ook aan: -Die koste van genotipering vs volledige genoom-sequencing -Hoekom DNA-toetse veral waardevol is vir kinders en vroeë intervensie -Farmakogenetika: watter medikasie werk die beste vir jou liggaam -Die rol van AI, FDA- en CE-goedkeuring, en globale skaalbaarheid Van finansiële markte tot menslike biologie – dit is ’n gesprek oor data, risiko, visie en betekenis.
Is die Afrikanerbees Uitgedien? Die Groot Skuif van Sentiment na Wins (Nampo Alfa 2025) – Met Bob Cronje BESKRYWING: Is die oudste beesras in Suid-Afrika vasgevang in die verlede, of is dit die geheime wapen vir die toekoms van kommersiële vleisproduksie? In hierdie episode, opgeneem by Nampo Alfa 2025, gesels ons met Bob Cronje, ’n toegewyde Afrikaner-stoetteler van Theunissen. Ons pak ’n kontroversiële maar noodsaaklike waarheid: Sentimentaliteit maak winsgewendheid dood. Vir meer as ’n eeu is die Afrikaner-ras gedefinieer deur geskiedenis—die Groot Trek, die pragtige horings en die estetiese skoonheid van die dier. Maar in ’n moderne mark wat gedryf word deur "rande en sente", betaal skoonheid nie die rekeninge nie. Bob Cronje neem ons agter die skerms van die radikale herposisionering van die Afrikanerbeestelersgenootskap. Hy verduidelik hoe ’n klein groepie van minder as 20 produsente wegbeweeg van tradisie na prestasie om die ras te red. Ons ontleed die praktiese meganika van kruisteling, die kritieke rol van basterkrag (heterose), en waarom die bedryf nie langer vir die regering kan wag om die Bek-en-klouseer-krisis (BEK) op te los nie. As jy ’n jong boer, ’n stoetteler, of betrokke is in die rooivleiswaardeketting, is hierdie gesprek ’n meestersklas in hoe om aan te pas by markrealiteite sonder om jou erfenis te verloor. IN HIERDIE EPISODE BESPREEK ONS: 1. DIE SENTIMENT-VALSTRIK: WINS BO PRESTIGE Vir dekades het telers vasgehou aan eienskappe wat mooi gelyk het, maar nie presteer het nie. Bob Cronje verduidelik die moeilike besluit om "oor te begin" na 113 jaar. Ons bespreek waarom die genootskap wegbeweeg van estetiese obsessies (soos om horings te hou ter wille van tradisie) om suiwer op produksiedata te fokus. Jy sal leer waarom ’n kleiner, rats genootskap eintlik ’n voordeel is, omdat dit vinniger strategiese skuiwe toelaat as groter, lomp organisasies. 2. DIE WETENSKAP VAN OORLEWING: BASTERKRAG & KRUISTELING Die Afrikaner is nie net ’n relikwie nie; dit is die genetiese fondasie van Suid-Afrika se suksesvolste rasse, insluitend die Bonsmara en Hugenoot. Bob breek die strategie af om Afrikaner-genetika te gebruik vir kruisteling om "basterkrag" te ontsluit. * Praktiese Insig: Hoe die inbring van Afrikaner-genetika kalfprobleme in ’n enkele generasie kan regstel. * Die Vennootskapsmodel: Waarom die Afrikanergenootskap aktief samewerking soek met die Sussex-, Angus- en Charolais-genootskappe in plaas daarvan om hulle as kompetisie te sien. 3. DIE "STRAATBEES"-KRISIS & BIOSEKURITEIT Ons spreek die olifant in die vertrek aan: Bek-en-klouseer (BEK). Bob Cronje argumenteer dat BEK "hier is om te bly" weens die onbeheerde beweging van kommunale "straatbeeste". Ons ontleed waarom die huidige beheermaatreëls misluk en waarom 100% naspeurbaarheid die enigste pad terug na uitvoermarkte is. * Die Tegnologie-gaping: Waarom kommersiële boere ID-skanderingstegnologie moet aangryp om beeste onmiddellik aan eienaars te koppel—nie net vir siektebeheer nie, maar om veediefstal te bekamp. 4. LEIERSKAP-VAKUUM: WAAROM BOERE MOET LEI ’n Harde realiteitstoets vir die bedryf: Die regering het ander prioriteite. Bob verduidelik waarom dit ’n besigheidsrisiko is om vir staatsingryping te wag. Die dryfkrag vir verbetering, skoon status en marktoegang moet vanuit die privaatsektor kom—die boere, die genootskappe en liggame soos die RPO (Rooivleisprodusente-organisasie). SLEUTEL-WEGBREEKPUNTE VIR BOERE: * Maak Klaar met Sentiment: As ’n eienskap nie bydra tot die winslyn nie (soos horings), raak ontslae daarvan. Sentimentaliteit is ’n las in 2025. * Klein is Vinnig: Moenie die krag van ’n klein, belynde groep onderskat nie. Die Afrikanergenootskap se grootte stel hulle in staat om vinniger as groter groepe te beweeg. * Vennootskappe, Nie Kompetisie Nie: Die toekoms van stoetteling lê in samewerking tussen genootskappe. Jou "mededinger" mag dalk jou beste genetiese vennoot wees. * Naspeurbaarheid is Ononderhandelbaar: As jy nie merk en naspeur nie, is jy deel van die biosekuriteitsprobleem.
